Bạn có thực sự biết thế nào là một hành tinh và có bao nhiêu hành tinh trong hệ Mặt Trời?

Theo dõi VGT trên

Điều kiện nào để một thiên thể được công nhận là “hành tinh”? Và liệu hệ Mặt Trời có thực sự chỉ sở hữu 8 hành tinh như chúng ta vẫn biết?

Bạn có thực sự biết thế nào là một hành tinh và có bao nhiêu hành tinh trong hệ Mặt Trời? - Hình 1

Hệ Mặt Trời của chúng ta thực sự có bao nhiêu hành tinh? 9? 8? hay 12? Để biết được câu trả lời, trước hết bạn cần hiểu hành tinh là gì. Và giám chắc rằng, không ít người sẽ phải bất ngờ khi đáp án được tiết lộ.

Khi nhắc đến một hành tinh, hình ảnh hiện ra trong đầu của hầu hết mọi người chính là một khối hình cầu có kích thước khổng lồ, với sự kết hợp của đất đá và khí quyển, quay quanh một ngôi sao nào đó và có thể có hoặc không có mặt trăng.

Nếu chỉ dựa trên nhận định này, có lẽ chúng ta sẽ rất khó để trả lời cho câu hỏi: “Tại sao Trái Đất, sao Kim, sao Thủy là hành tinh nhưng sao Diêm Vương lại không?”

Bạn có thực sự biết thế nào là một hành tinh và có bao nhiêu hành tinh trong hệ Mặt Trời? - Hình 2

Quay ngược thời gian về năm 2006, thời điểm mà Hiệp hội Thiên văn Quốc tế, viết tắt là IAU công bố định nghĩa “Thế nào là một hành tinh?”. Theo đó, để một thiên thể được gọi là “hành tinh”, nó cần phải đáp ứng được những tiêu chuẩn sau đây:

1.Thiên thể đó phải có có quỹ đạo quay quanh Mặt Trời một cách độc lập (điều này có nghĩa Mặt Trăng không được coi là một hành tinh bởi vì nó có quỹ đạo quay quanh một hành tinh/

2.Khối lượng của thiên thể phải đủ lớn để lực hấp dẫn có thể khiến nó có dạng hình cầu

3.Phải đủ lớn để hút sạch các thiên thể khác nằm trên quỹ đạo của nó, để trở thành vượt trội nhất.

Bởi vì sao Diêm Vương không đủ lớn để trở nên vượt trội trên quỹ đạo của nó (định nghĩa 3) nên nó không còn được công nhận là một hành tinh. Một ngôi sao có kích thước nhỏ khác là sao Hải Vương, trên thực tế, có khối lượng gấp 8000 lần sao Diêm Vương, đủ để trở nên vượt trội trong quỹ đạo của mình. Vì vậy, sao Hải Vương nghiễm nhiên thỏa mãn được 3 định nghĩa của IAU và được công nhận là hành tinh.

Bạn có thực sự biết thế nào là một hành tinh và có bao nhiêu hành tinh trong hệ Mặt Trời? - Hình 3

Định nghĩa về hành tinh của IAU năm 2006 đã loại sao Diêm Vương ra khỏi danh sách, nhưng cũng theo hệ thống phân loại mới này, hệ Mặt Trời của chúng ta rất có thể sẽ có thể các hành tinh mới. Cụ thể, xét về mặt kỹ thuật, một vài thiên thể khác trong Thái Dương hệ có thể coi là hành tinh. Ví dụ như tiểu hành tinh Ceres, mặt trăng của sao Diêm Vương Charon và một thiên thể khác mới được khám phá là UB313 (Xena).

Bạn có thực sự biết thế nào là một hành tinh và có bao nhiêu hành tinh trong hệ Mặt Trời? - Hình 4

Dưới sự tài trợ của IAU, các nhà thiên văn học đã hoàn thành công trình nghiên cứu của mình về định nghĩa sự khác nhau giữa “hành tinh” và “những phần nhỏ hơn trong hệ Mặt Trời”(tiểu hành tinh, sao chổi). Nếu cách định nghĩa trong nghiên cứu này được thông qua, hệ Mặt Trời sẽ có đến 12 hành tinh, bao gồm: 8 hành tinh hiện có, 3 thiên thể mới được đề cập ở trên và cuối cùng chính là sao Diêm Vương (theo định nghĩa này sao diêm Vương được xếp vào một nhóm mới có tên là “ hành tinh lùn”)

Cùng khám phá thêm những đặc điểm thú vị của 8 hành tinh trong hệ Mặt Trời trong video dưới đây:

Đặc điểm của các hành tinh trong hệ Mặt Trời

Minh Nhật

Theo dantri.com.vn

Sếp của NASA khẳng định "Sao Diêm Vương là một hành tinh", gây bão cộng đồng khoa học vốn đã phân ra làm hai nửa

Sao Diêm Vương chính thức bị tước danh hiệu hành tinh vào ngày 24 tháng Tám năm 2006.

Sếp của NASA khẳng định Sao Diêm Vương là một hành tinh, gây bão cộng đồng khoa học vốn đã phân ra làm hai nửa - Hình 1

Ngày 24 tháng Tám vừa rồi là một dấu mốc đặc biệt trong ngành khoa học hành tinh: kỷ niệm 13 năm Sao Diêm Vương bị tước danh hiệu "hành tinh". Đã từng một thời Sao Diêm Vương đứng ngang hàng với 8 hành tinh còn lại, nhưng mọi thứ đã thay đổi khi khoa học có định nghĩa mới về hành tinh lùn.

Trước hết, ta có định nghĩa hành tinh trong Hệ Mặt Trời do Hiệp hội Thiên văn học Quốc tế IAU đề ra:

- Bay với một quỹ đạo quanh Mặt Trời.

- Thiên thể phải đủ lớn để có thể tạo thành dạng hình cầu nhờ lực hấp dẫn tới từ lõi của nó.

- Khu vực lân cận của thiên thể này phải quang đãng, không có vật thể bay tự do.

Sao Diêm Vương "trượt bài thử" cuối, và do đó bị loại khỏi danh sách các hành tinh vào ngày 24 tháng Tám năm 2006. Nó được đưa vào danh sách hành tinh lùn.

Nhưng không phải ai cũng đồng tình với khẳng định này, thậm chí những người có tên t.uổi trong ngành nghiên cứu Vũ trụ cũng lên tiếng. Gần đây nhất, ta có phát ngôn gây tranh cãi của chủ tịch NASA, ông Jim Bridenstine:

"Như bạn biết đấy, theo góc nhìn của tôi thì Sao Diêm Vương là một hành tinh. Báo đài có thể nói luôn là NASA lại một lần nữa tuyên bố Sao Diêm Vương là hành tinh. Tôi sẽ giữ vững lập trường của mình, đó là những gì tôi đã được học và tôi sẵn sàng tin tưởng nó".

Sếp của NASA khẳng định Sao Diêm Vương là một hành tinh, gây bão cộng đồng khoa học vốn đã phân ra làm hai nửa - Hình 2

Jim Bridenstine

Dù vai vế của người thực hiện phát ngôn trên có quan trọng thật, khoa học vẫn cứ là ngành khoa học chính xác (ít nhất phải chính xác với những định nghĩa, những hằng số ta đặt ra, chứ khoa học cũng ước lượng nhiều lắm). Việc ông Jim Bridenstine được học từ xưa không phủ nhận được một định nghĩa đã bị thay đổi theo thời gian.

Tuy vậy, nhiều nhà khoa học hành tinh khác cũng đưa ra tuyên bố tương tự, và lý lẽ của họ thì ... đôi phần hợp lý.

Khi IAU loại bỏ Sao Diêm Vương khỏi danh sách 9 hành tinh trong Hệ Mặt Trời, đó mới là thời điểm đầu tiên ta có định nghĩa tách biệt hành tinh và hành tinh lùn. Các nhà khoa học đã phải lập ra định nghĩa mới khi phát hiện một hành tinh nữa còn lớn hơn cả Sao Diêm Vương trong Hệ Mặt Trời, khi phát hiện ra nó hồi 2006, NASA đã gọi nó là "hành tinh thứ mười".

Tranh cãi nổ ra, và IAU đã phải thành lập định nghĩa mới về hành tinh lùn cho hành tinh Eris mới khám phá được, rồi xếp luôn Sao Diêm Vương vào khái niệm mới hình thành bởi quanh nó có khá nhiều thiên thể bay tự do.

Sếp của NASA khẳng định Sao Diêm Vương là một hành tinh, gây bão cộng đồng khoa học vốn đã phân ra làm hai nửa - Hình 3

Hành tinh lùn Eris phát sáng giữa tấm ảnh do Kính viễn vọng Không gian Hubble chụp lại.

Nhà khoa học hành tinh Alan Stern, người đứng đầu dự án New Horizons - sứ mệnh nghiên cứu Sao Diêm Vương từ 2006, đã lên tiếng phản đối quyết định của IAU từ cái ngày họ công bố định nghĩa mới về hành tinh lùn.

" Kết luận của tôi là: định nghĩa do IAU đưa ra không chỉ không khả thi và không thể biến thành bài giảng được, mà còn sai cơ bản về mặt khoa học cũng như có quá nhiều yếu tố trái ngược, vì thế nó không thể trở thành định nghĩa mới để phân loại hành tinh một cách thuyết phục.

" Dự án New Horizons, cũng như những tiếng nói tới từ công chúng, và hàng trăm hàng ngàn giáo sư nghiên cứu thiên văn và các nhà khoa học hành tinh khác, sẽ không thừa nhận định nghĩa mới do IAU đưa ra vào ngày 24 tháng Tám năm 2006".

Những điều trên do ông Alan Stern viết năm 2006. Đến tận đầu năm 2019 này, ông vẫn tham gia tranh luận, bảo vệ cho khẳng định "Sao Diêm Vương là một hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời".

Tại sao họ lại có niềm tin sắt đá rằng Sao Diêm Vương là một hành tinh?

Thiên thể ngoài rìa Hệ Mặt Trời này có khí quyển nhiều tầng, hợp chất hữu cơ trên bề mặt, có cả vòng xoay thời tiết riêng và thậm chí có cả vệ tinh tự nhiên bay quanh mình. Địa hình bề mặt Sao Diêm Vương đa dạng, gồm các dãy núi lớn và đồng bằng rộng.

Sếp của NASA khẳng định Sao Diêm Vương là một hành tinh, gây bão cộng đồng khoa học vốn đã phân ra làm hai nửa - Hình 4

Tấm ảnh đầu tiên về Sao Diêm Vương.

Nhiều khả năng, bên dưới lớp băng dày của Sao Diêm Vương là một biển dung dịch và rất có thể có sự sống. Đến lúc phát hiện ra nhà ông Diêm Vương có cả sinh vật sống, cả giới khoa học sẽ phải đưa lời xin lỗi: đã gọi tên là Pluto, thần cai quản địa ngục trong thần thoại cổ điển, hay Việt Nam ta gọi là Diêm Vương, lại còn loại Pluto khỏi danh sách hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời.

Các nhà khoa học cho rằng định nghĩa một hành tinh, nhất là với một thiên thể như Sao Diêm Vương, không thể được khẳng định nhờ thiên thể bay tự do quanh khu vực Sao Diêm Vương được. Mà kể cả những hành tinh khác trong Hệ Mặt Trời cũng vậy chứ: khu vực không gian quanh Trái Đất lẫn Sao Mộc đều xuất hiện thiên thể, có điều không nhiều như Sao Diêm Vương.

Năm ngoái, nhiều nhà khoa học đề xuất định nghĩa hành tinh mới: bất kỳ thiên thể nào có lõi phát ra lực hấp dẫn đủ lớn, để biết khối vật chất thành một hình cầu khổng lồ.

IAU vẫn chưa cho thấy động thái đ.ánh giá lại Sao Diêm Vương, nhưng những người ủng hộ "hành tinh" này cũng không chịu lùi bước. Việc ông Jim Bridenstine lên tiếng ủng hộ sẽ khiến cộng đồng "hành tinh Diêm Vương" có thêm động lực để đấu tranh.

Biết đâu một ngày không xa, sẽ đến lượt Trái Đất bị loại khỏi danh sách hành tinh do không khí thì ô nhiễm mà tài nguyên thì dần cạn, lúc đó ta sẽ có những động thái tranh đấu mới: cố gắng tồn tại ở hành tinh đang c.hết dần này.

Theo Trí thức trẻ

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Có;
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Ảnh hiếm về bộ lạc ẩn dật, không tiếp xúc với loài người ở Amazon
06:42:01 23/07/2024
Dưới bề mặt sao Thủy là lớp kim cương dày 15km?
22:47:25 23/07/2024
Phát hiện 'g.ây s.ốc' về các tinh thể màu vàng lục trên Sao Hỏa
05:13:33 23/07/2024
Phát hiện tôm hùm lạ trong lô hàng ở Red Lobster
21:15:57 22/07/2024
Loài chim nặng nề nhất thế giới nhưng có khả năng bay đáng nể
22:03:53 22/07/2024
Bí ẩn về loài cây cực 'độc' mà các nhà khoa học cho rằng nó có thể phát triển mạnh trên Sao Hỏa
14:35:10 24/07/2024
"Báu vật pharaoh" hiện ra dưới đáy hồ
06:42:04 23/07/2024
Phát hiện phân tử nước trong khoáng chất lấy từ Mặt trăng
22:45:20 23/07/2024

Tin đang nóng

Thông báo mới nhất về Lễ Viếng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại TP.HCM
12:51:13 24/07/2024
Bị cáo duy nhất "xin lại" t.iền khắc phục trong vụ Trịnh Văn Quyết
12:38:27 24/07/2024
Chủ tịch Chính hiệp Trung Quốc Vương Hộ Ninh làm đại diện đặc biệt của Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sang viếng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng
12:57:04 24/07/2024
Nam diễn viên Việt nói lý do bị HIV, netizen: "Không sao đâu, em đừng quá sợ hãi"
15:07:47 24/07/2024
Nam thần huyền thoại của showbiz Hàn khi ở độ t.uổi 20: Hyun Bin là thanh xuân nhưng Kang Dong Won lại được phong thần
13:10:00 24/07/2024
Nữ ca sĩ sở hữu 20 nghìn tỷ đồng: Mất chồng, anh trai, đau đớn chống chọi căn bệnh quái ác hiếm gặp
14:19:02 24/07/2024
Mẹ kế của "Tân dòng sông ly biệt" khoe loạt ảnh cũ ở t.uổi 22
13:23:04 24/07/2024
Bà cụ câm điếc mua 10.000 đồng bún riêu, chủ quán làm một việc ấm lòng
10:58:08 24/07/2024

Tin mới nhất

Kim loại dưới đáy biển tự sản sinh oxy ở độ sâu 4.000 m

06:40:14 24/07/2024
Các nhà khoa học làm việc ở vùng đứt gãy Clarion - Clipperton (Bắc Thái Bình Dương) phát hiện những khối kết hạch kim loại ở đáy biển tự sản sinh oxy, gọi là oxy đen .

Ảnh vui 22-7: Nhà vệ sinh dành cho người cõi trên?

13:24:12 22/07/2024
Nhà vệ sinh này chắc của mấy ông mới bị nhện cắn , một người đùa.Những hình ảnh hài hước sau giúp bạn đọc giảm bớt căng thẳng và mệt mỏi sau ngày làm việc vất vả.

Cộng đồng thiên văn học và thông tin học cần định nghĩa mới về hành tinh

07:01:23 22/07/2024
IAU được thành lập vào ngày 28 tháng 7 năm 1919 tại Brussels, Bỉ với mục tiêu thúc đẩy và cải thiện mọi khía cạnh của thiên văn học, bao gồm nghiên cứu khoa học, tiếp cận cộng đồng và giáo dục toàn cầu.

Phát hiện đại dương kì lạ ngoại hành tinh gần Trái Đất, có thể có sự sống

01:01:22 22/07/2024
Trái Đất không phải là thế giới đại dương duy nhất trong Hệ Mặt trời. Một hành tinh bên ngoài Hệ Mặt trời vừa được phát hiện có đại dương, có khả năng giúp duy trì sự sống.

Phát hiện mới về sự sống ban đầu trên Trái đất

22:51:53 21/07/2024
Một nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế đã tiết lộ những hiểu biết mới về hệ sinh thái sơ khai nhất của Trái đất và đi đến một kết quả đáng kinh ngạc.

Ảnh vui 21-7: Bao nhiêu người đủ trình để hiểu bức hình này?

22:17:42 21/07/2024
Bên nào cũng đẹp mã, tự tin ấn tượng, có hậu thuẫn, tướng tá ngon lành, còn có cả xe nữa, chuẩn môn đăng hậu đối , một người phân tích.

Cuộc di cư vĩ đại: Hành trình sinh tồn của ngựa vằn và sự tương trợ bất ngờ đến từ hà mã

21:33:27 21/07/2024
Hàng năm, cứ vào khoảng tháng 7 đến tháng 10, một trong những hiện tượng thiên nhiên kỳ vĩ nhất hành tinh diễn ra tại châu Phi: cuộc di cư vĩ đại.

Bí mật về mảnh vỡ UFO của người ngoài hành tinh bị đ.ánh cắp, nhẹ hơn cả cánh hoa, có ánh vàng

18:41:29 21/07/2024
Các xét nghiệm X-quang dường như cho thấy mẫu vật không phải là kim loại đã biết trên Trái Đất, nhà nghiên cứu người Nga khẳng định nó có thể là từ UFO của người ngoài hành tinh bị rơi.

Tại sao cá piranha vô cùng hung dữ nhưng vẫn không thể thống trị sông Amazon?

17:56:16 21/07/2024
Cá piranha, được biết đến với biệt danh sói nước , là một loài cá nước ngọt ăn thịt sống chủ yếu trong các con sông và hồ thuộc lưu vực sông Amazon.

Hé lộ lý do Vết Đỏ Lớn trên Sao Mộc thay đổi kích cỡ

06:44:00 21/07/2024
Một nghiên cứu mới của giới khoa học Mỹ có thể giúp giải thích lý do Vết Đỏ Lớn trên Sao Mộc - cơn bão gió lớn nhất trong hệ mặt trời - đang thu hẹp dần.

Phát hiện thêm 2 nơi ẩn chứa dấu vết sự sống ngoài hành tinh

18:19:33 20/07/2024
Một nhóm nhà khoa học từ NASA và Đại học Bang Pennsylvania (Mỹ) đã có khám phá quan trọng khi phân tích 2 mục tiêu hàng đầu trong cuộc săn tìm sự sống ngoài hành tinh của NASA: Europa và Enceladus.

"Hành tinh kim cương" lộ diện ngay trong hệ Mặt Trời

17:52:39 20/07/2024
Nghiên cứu vừa công bố trên tạp chíkhoa họcNature Communicationscho thấy một lớp kim cương dày tới 15 km ẩn trongSao Thủycó thể giúp giải quyết những bí ẩn về thành phần và từ trường đặc biệt của hành tinh này.

Có thể bạn quan tâm

Mình yêu nhau, bình yên thôi - Tập 103: Bà Giang nâng con dâu như nâng trứng

Phim việt

15:59:23 24/07/2024
Việc Hân mang bầu cùng với quyết định trở lại khiến bà Giang yêu quý Hân nhiều hơn xưa. Bà chăm lo cho cô từ miếng ăn giấc ngủ. Bà còn đưa Hân đi mua dép.

Nghệ sĩ hài Mỹ Chi trở lại sàn diễn

Sao việt

15:50:29 24/07/2024
Chiều 23-7, đạo diễn Quốc Thảo đã khởi công dàn dựng hai vở kịch văn học, theo ông là đợt diễn phục vụ công chúng với kịch bản mang tính giáo dục cao.

Jennifer Lopez và Ben Affleck cứu vãn hôn nhân lần cuối

Sao âu mỹ

15:41:25 24/07/2024
Ben Affleck và Jennifer Lopez không còn sống chung nhưng cả hai vẫn cho nhau cơ hội cuối bằng cách thử sống lại những ngày đầu yêu nhau.

Chàng trai nhút nhát bị từ chối vì tiết lộ 'bố mẹ ép' đến show hẹn hò

Tv show

15:37:10 24/07/2024
Chàng trai 34 t.uổi tỏ ra nhút nhát, kiệm lời khi được Quyền Linh mai mối với cô gái hoạt ngôn. Thậm chí, anh còn cho biết bố mẹ ép đến chương trình khiến cô gái từ chối bấm nút hẹn hò.

Canada: Khoảng 17.000 người ở tỉnh Alberta sơ tán do cháy rừng

Thế giới

15:35:34 24/07/2024
Trước đó cùng ngày, Cơ quan phòng chống cháy rừng tỉnh Alberta cho biết có 176 đám cháy rừng đang xảy ra tại tỉnh này, trong khi tại tỉnh British Columbia, Cơ quan phòng chống cháy rừng địa phương cho biết có 300 đám cháy.

Cách làm chè khoai bí đỏ ngọt thơm

Ẩm thực

15:31:14 24/07/2024
Chỉ mất vài chục phút để hoàn thành món tráng miệng bổ dưỡng, phù hợp để giải nhiệt cho cả gia đình vào ngày hè nóng bức.

Nữ diễn viên lồng tiếng Nobita trong loạt phim Doraemon qua đời

Sao châu á

15:23:28 24/07/2024
Nữ diễn viên Nhật Bản Noriko Ohara - người lồng tiếng nhân vật Nobita trong loạt phim Doraemon qua đời ở t.uổi 88 sau thời gian dài chống chọi với bệnh tật.

22 giờ ở Dubai

Du lịch

15:02:59 24/07/2024
Chỉ trong khoảng thời gian ngắn khám phá tiểu vương quốc Dubai, nữ du khách Việt đã có những trải nghiệm với đủ cung bậc cảm xúc từ bất ngờ, thú vị tới sửng sốt.

Nhiều hoạt động tình nguyện của t.uổi trẻ Thủ đô thiết thực hướng về Lễ Quốc tang

Tin nổi bật

14:28:07 24/07/2024
Đặc biệt, trong thời gian làm Bí thư Thành ủy Hà Nội, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã luôn dành sự quan tâm tới thanh niên và công tác thanh niên.

Con số may mắn theo 12 con giáp hôm nay 25/7/2024

Trắc nghiệm

14:22:05 24/07/2024
Con số may mắn hôm nay 25/7 theo 12 con giáp Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ... là số nào? Đâu là cặp số may mắn hôm nay của 12 con giáp chuẩn