Bác thợ xây làm thơ về vợ 

“Vợ là trăng sáng ngoài hiên! Đi làm hết tháng nhớ đưa tiền, đưa lương. Nhưng vợ cũng là một đôi thùng loa! Một khi nó phát là cả nhà bị bão giông”…

Môn Văn, bình thường thôi!

Môn Văn cần được nhìn nhận và đối xử bình đẳng như các môn học khác. Việc quá coi trọng bằng cách gán cho nó những giá trị quá to tát vô tình đã làm thất bại mục tiêu môn học.

Môn Văn, bình thường thôi! - Hình 1

Trường học hạnh phúc Phần Lan - Ảnh: Vietnamnet.vn

Theo tôi, môn Văn, cũng như các môn học khác, không có gì ghê gớm và to tát đến mức phải gán cho nó quá nhiều những tính từ hệ trọng như cách chúng ta đã và đang quan niệm. Không có môn nào chính, môn nào phụ, và cũng không có thang bậc tôn ti gì ở đây cả, tất cả đều bình đẳng - đó nên là một tinh thần và nhận thức cần được quen dần và thực hành trong hành xử của giáo dục và xã hội?

Nếu bạn nghĩ rằng tôi có ác cảm với môn Văn vì dốt văn thì xin được mở ngoặc, tôi học văn, dạy văn; tôi làm thơ, viết truyện, viết phê bình văn học và đã đăng những món ấy trên nhiều tạp chí văn học nghệ như một thú chơi của mình. Và hiện tại tôi vẫn đang làm như thế. Nhưng đó là câu chuyện cá nhân của tôi, tôi không thể bắt người khác cũng yêu thích văn chương như mình.

Tôi chưa bao giờ hình dung nổi việc em trai tôi sẽ ngồi say sưa với một cuốn tiểu thuyết đến quên ăn; tôi cũng không thể tưởng tượng được khoảng 10% những người tôi biết mà say mê văn chương, và sống với văn chương.

Cả một thời gian có lẽ là quá dài chúng ta đã sống trong truyền thống "trọng văn" của Á Đông, nhất là khi chế độ khoa cử chính quy từ thế kỷ X kéo dài đến ít nhất là hết thế kỷ XIX đã dùng văn chương để tuyển chọn nhân tài cho bộ máy nhà nước. Văn chương ngâm ngợi, thù tạc, rồi trở thành phương tiện mưu cầu công danh cho mỗi cuộc đời xuất thế cứu đời; cứ thế, văn được gán vào mình cả những thứ hết sức nặng nhọc. Nào là kỹ sư tâm hồn, nào là cứu rỗi, nào là nâng đỡ, là cứu cánh, là thiêng liêng, là cao cả, thậm chí đồng nhất "văn là người"! Cho đến nay, khi khoa học đã đưa nhân loại đi rất xa thì chúng ta cần dứt khoát từ bỏ cách quan niệm về văn chương nặng tính ve vuốt ấy.

Dạy văn và học văn có lẽ đã đến lúc cần trở về với đúng cái vị trí và nhiệm vụ của nó: dạy cách sử dụng tiếng mẹ đẻ. Học văn là để nói và viết tiếng Việt một cách chính xác, thành thạo và hiệu quả, tức là đúng và hay.

Xin chớ coi thường cái mục đích nghe có vẻ "tầm thường" này, vì đó chính là bản chất của giáo dục khai phóng. Hãy nghe Fareed Zakaria phát biểu: "Khi bạn nghe ai đó tán dương về lợi ích của một nền giáo dục khai phóng, có lẽ bạn sẽ nghe người ấy nói rằng "nó dạy cho bạn cách suy nghĩ". Tôi chắc chắn điều đó đúng nhưng đối với tôi nó chính xác là giáo dục khai phóng dạy bạn cách viết như thế nào và viết làm cho bạn suy nghĩ" [1] .

Khi bạn có những ý tưởng trong đầu, nếu bạn không viết (hoặc nói) nó ra thì những ý tưởng ấy cùng lắm cũng chỉ như một đám sương mù mờ đục. Viết/nói không phải chỉ đơn thuần là trình diễn cái suy nghĩ có sẵn của mình ra, mà đó chính xác là cách rèn luyện tư duy. Chính năng lực ngôn ngữ đã mang đến tư duy, óc luận lý và sự sâu sắc của tinh thần. Học viết/nói chính là con đường đưa chúng ta tới ánh sáng của trí tuệ.

Tất nhiên, không phải là viết tiểu thuyết hay làm thơ, không có trường đại học nào của Mỹ và thế giới tuyển sinh bằng cách ấy cả; họ yêu cầu bạn viết bài luận. Có nghĩa là đánh giá năng lực ngôn ngữ phổ quát, chứ không phải đặc thù.

Chúng ta cần phải học rất nhiều thứ, trong khi quỹ thời gian của mỗi người thì có hạn. Chỉ nên tập trung vào trọng tâm nhiệm vụ của môn học, là học tiếng nói chứ không phải văn-chương-nghệ-thuật cao siêu vi diệu kia. Nếu có học văn nghệ thuật thì cũng cần phải lấy mục đích phát triển ngôn ngữ cá nhân làm chỗ quy hướng chính yếu. Không thể tiếp tục dạy văn với tham vọng như là đào tạo các nhà phê bình hay các nhà văn được nữa. Điều ấy quá sức với đa số, và cũng vô ích với đa số.

Một người học văn ra trường, để thành công và đi xa, anh ta cũng phải học được cả rất nhiều tri thức và kỹ năng khác nữa mà ở đó tối quan trọng là triết học và ngoại ngữ - một bên giúp dịnh hướng nhân sinh quan và bên kia là công cụ trực tiếp để không bị bỏ lại phía sau.

Hậu quả của lối học văn chương hàn lâm đổ đồng thì thấy rõ rồi, vì cái tham vọng phần nhiều phi lý kia mà rốt cuộc chúng ta vừa không có được cả những nhà phê bình lẫn những người Việt sõi tiếng Việt!

"Bình thường mới", giáo dục cần trở lại trạng thái "bình thường mới". Thả lỏng, bình đẳng, thực tế và giản dị. Không nên tiếp tục với những sự lên gân, gồng mình nữa; môn Văn cũng thế, "bình thường*" lại thôi!

_____________________________

[1] Fareed Zakaria, Biện hộ cho một nền giáo dục khai phóng , Châu Văn Thuận dịch, Nxb Dân trí 2021

* "Bình thường" chứ không phải "tầm thường".

Bạn thấy bài báo này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Mẹ 'não cá vàng' bỏ quên con ở cây xăng
09:10:47 19/01/2022
Mẹ hết hồn rồi bất lực khi con trai giúp phơi đồ 
11:42:13 18/01/2022
Chàng trai đang ngủ hú hồn với thanh niên ngã xe máy lao lên giường 
10:02:04 18/01/2022
Chim bị tên trộm bắt vì 'hót không đúng lúc' 
15:00:11 18/01/2022
Môtô phân khối lớn động cơ 'chạy bằng cơm' 
11:45:22 18/01/2022
Chú chó nổi quạu khi bạn tỏ thái độ khinh bỉ 
09:02:25 19/01/2022
Cô gái loay hoay hoài không mở được khóa vì nhầm xe 
10:04:41 18/01/2022
Cháu nó ở nhà ngoan lắm (P29) 
10:07:45 18/01/2022
Vợ chồng đứng hình khi sửa đèn chùm làm vỡ bàn 
08:55:07 19/01/2022
3 chú chó tạo dáng cực ngầu để sen chụp hình
10:10:24 18/01/2022

Thông tin đang nóng

3 ca nhiễm Omicron trong cộng đồng ở TP.HCM có nguồn lây như thế nào?
13:21:46 19/01/2022
"Thánh nữ" Maria Ozawa chia tay bạn trai đầu bếp điển trai gia thế khủng sau 4 năm, lý do đằng sau được hé lộ
13:46:30 19/01/2022
Vợ "anh lớn Quận 8" bỗng "quay xe" vụ bị đánh, chừa đường cho Trang Nemo làm ăn
15:15:44 19/01/2022
Vụ bé 3 tuổi có 9 vật thể giống đinh ở hộp sọ: Người nhà lên tiếng, tiết lộ sự thật đầy xót xa?
14:17:02 19/01/2022
Bảo Anh chính thức hé lộ mối quan hệ thực sự với Quốc Trường sau 5 năm chia tay Hồ Quang Hiếu
12:46:05 19/01/2022
Thấy que thử thai trong sọt rác, chồng tôi giận dữ hất cả mâm cơm rồi yêu cầu ly hôn
13:08:54 19/01/2022
TP.HCM: Thêm một bé gái 9 tuổi nghi bị "chị dâu" bạo hành gây nhiều thương tích
13:50:41 19/01/2022
Maria Ozawa chia tay bạn trai gia thế khủng sau 6 năm yêu, lý do khiến ai cũng sốc
14:46:28 19/01/2022
Trương Dư Hi bị tóm sống hẹn hò với Lưu Học Nghĩa,  lộ hành động cực kỳ tình tứ khiến fan rần rần
12:41:56 19/01/2022
Showbiz rộn ràng vì 1 cặp đôi lộ bằng chứng hẹn hò lộ liễu: Đưa nhau đi ăn lẩu, chàng còn cẩn thận bóc tôm cho nàng
12:21:33 19/01/2022

Tin mới nhất

Chú chó đánh gà trống tơi bời vì bắt nạt cô chủ 

15:37:45 19/01/2022
Gà trống bị chú chó đánh cho một trận lên bờ xuống ruộng vì tội dám bắt nạt cô chủ

Cô gái mếu máo vì gãy kính cận khi chụp hoa cưới 

13:55:02 19/01/2022
Người yêu chưa thấy đâu mà gãy mất cái kính rồi!, cô gái said

Cần cẩu và máy xúc quay xích cho máy ủi nhảy dây

13:52:48 19/01/2022
Xong bài nhảy dây, mỗi nơi sẽ một mảnh, một người dùng hài hước bình luận khi xem phân cảnh xe cần cẩu và máy xúc quay xích cho máy ủi nhảy dây trong phim hoạt hình

Bố sợ khiếp vía vì trò đùa của 2 mẹ con 

10:26:31 19/01/2022
Ông bố bị một phen giật mình mất vía khi con gái cho cả đàn nhện lên người, còn vợ thì đắp mặt nạ đen sì như dọa ma

Cần thủ bắt hụt cá chép khủng vì vợt rách 

09:07:24 19/01/2022
Anh còn non và xanh lắm, cá chép said

Cây cột điện bị dính lời nguyền 'ôtô tông' 

08:59:51 19/01/2022
Ủa! Tui có tội tình gì đâu mà bị ôtô tông hoài vậy, cột điện said

Bé trai tấu hài khi test Covid-19 

08:57:42 19/01/2022
Cố tỏ ra là mình mạnh mẽ nhưng bên trong là sông dài biển rộng, một người dùng hài hước khi xem video

Hạt sạn ngớ ngẩn trong phim Thái cổ thần vương 

10:23:48 18/01/2022
Trong tập 48 phim Thái cổ thần vương, nhiều khán giả không nhịn được cười khi xem phân cảnh 1 tên lính bị cung bắn vào ngực bất ngờ quên diễn đưa mũi tên lên đầu

2 tên trộm mai không nhổ được gốc vì gặp chủ nhà cao tay 

16:28:00 17/01/2022
Mai nhà tôi đổ bê tông ở dưới rồi, các chú không nhổ được đâu. Nhìn nó lắc cây mai mà muốn xỉu, anh Kiệt, tác giả video hài hước chia sẻ

Bé trai ném chiếc dép vào tô phở làm bố 'hết ăn' 

15:37:13 17/01/2022
Khi mà bố mẹ bảo cho đi chơi mà ăn quá lâu, chị Huyền Trang, tác giả video hài hước chia sẻ

Chàng trai học võ bị hình nộm hạ knock-out 

15:34:23 17/01/2022
Đúng là trùm cuối không làm chúng ta thất vọng!, một người dùng hài hước bình luận khi xem video

Chàng trai đi xe máy đu gãy cành cây khi bị chó rượt 

15:30:47 17/01/2022
Bị con chó lao đến cắn bất ngờ, chàng trai vội vứt xe máy giữa đường nhảy tót lên cây để trốn

Bé con khóc lớn vì lông mày biến hình 

10:31:21 17/01/2022
Bà mẹ dùng sticker hình hai chú thạch sùng nằm ngang để vẽ lên phần lông mày của con khiến bé gái òa khóc

Bé gái sướng mê khi được đi tàu lượn trong giỏ quần áo 

10:28:51 17/01/2022
Chỉ bằng một chiếc giỏ quần áo, người bố cũng có thể làm cho con gái được chơi tàu lượn với cảm giác phê như thật

Màn đi cầu khỉ của bà chủ nhà đen đủi 

10:26:24 17/01/2022
Màn trình diễn đi cầu khỉ của bà chủ nhà khiến đám thanh niên được một trận cười

Đồng bọn khốn khổ khi bị chú chó bắt giặt đồ cho cậu chủ 

13:37:41 16/01/2022
Tao xin mày đó Vàng để cho nó được yên đi. Tao giặt được rồi! Mày đừng bắt tội nó!, cậu chủ said

Bị cánh cửa 'đánh lừa', cậu bé ngã sõng soài 

12:30:48 16/01/2022
Bé trai mất thăng bằng rồi ngã chổng vó khi đi qua cánh cửa

Chú chó tủi thân vì tưởng sen hết thương mình 

11:43:51 16/01/2022
Thấy cô chủ ngồi âu yếm vuốt ve mèo, chú chó tủi thân mặt buồn rười rượi như muốn khóc

Chàng trai ngã u đầu vì nghịch dại chơi vòng xe khổng lồ 

11:40:53 16/01/2022
Bánh xe luân hồi, lỡ 1 bước là u cái đầu!, một người dùng hài hước bình luận khi xem video

Chú mèo lên nóc tủ quần áo lấy gấu bông tặng bạn đời 

11:38:45 16/01/2022
Anh tặng em con gấu bông nè!, mèo said

Có thể bạn quan tâm

Murray, "trai hư" Kyrgios phát điên vì fan ăn mừng kiểu Ronaldo ở Australian Open

Sao thể thao

18:26:51 19/01/2022
Người hâm mộ khiến Andy Murray và Nick Kyrgios bối rối khi bắt chước màn ăn mừng của siêu sao bóng đá Ronaldo

Phố trong làng - Tập 43: Vừa đi làm, Mến - Hiếu mắc bẫy nhóm giang hồ

Phim việt

18:26:51 19/01/2022
Bị vài tay côn đồ trong xã gây sự, Hiếu đã không kiềm chế được mà xảy ra xô xát ở xưởng gạch

CĂNG: Mẹ con chính thất tuyên bố khởi kiện Lều Phương Anh, đang thu thập đầy đủ bằng chứng và mời luật sư

Sao việt

18:23:59 19/01/2022
2 mẹ con T.A.T đang thu thập mọi bằng chứng, mời luật sư và tiến hành khởi kiện Lều Phương Anh vì tội giật chồng, phá hoại hạnh phúc gia đình người khác

Hà Nội vượt mốc 100.000 ca; gần 1,6 triệu người tiêm mũi 3 vaccine COVID-19

Sự kiện nóng

18:21:55 19/01/2022
Ngày 19/1 Hà Nội thông báo có thêm 2.910 ca COVID-19 mới nâng tổng số ca bệnh từ 27/4 đến nay lên 100.170 ca

Vì sao độc thân có thể tốt hơn là yêu đương?

Tình yêu

18:19:28 19/01/2022
Xã hội có nhiều định kiến, quan niệm áp đặt về tình yêu. Do đó, bạn có thể cảm thấy áp lực phải duy trì một mối quan hệ ngay cả khi bạn không hài lòng với nó và thấy tội lỗi khi độc thân

Đắng lòng anh chàng game thủ, bị "trẻ hàng xóm" phá hủy bộ sưu tập có giá hơn 600 triệu, nhận lời đáp trả "Cháu nó biết gì đâu"

Netizen

18:11:38 19/01/2022
Chỉ cần nhìn những hình ảnh dưới đây thôi, cộng đồng mạng có lẽ cũng sẽ vô cùng thông cảm cho anh chàng game thủ này

10 thói quen xấu khiến dọn nhà ngày Tết mãi cũng chẳng sạch lại còn mất thêm thời gian

Sáng tạo

18:09:24 19/01/2022
Nếu muốn việc dọn dẹp nhà ngày Tết trở nên đơn giản, bạn nên sớm loại bỏ 10 thói quen vô tình vẫn làm hàng ngày dưới đây

Mệt mỏi với hai diễn viên chính của 'Phố trong làng'

Hậu trường phim

18:07:37 19/01/2022
Hiếm có phim nào mà hai diễn viên chính diễn xuất nhạt nhẽo và hoàn toàn lu mờ trước dàn nhân vật phụ như Phố trong làng

Cách làm Bò bít tết bằng chảo thơm ngon, đúng chuẩn vị Âu tại nhà

Ẩm thực

18:03:42 19/01/2022
Bò bít tết là món ăn sang trọng với miếng thịt bò to, thơm ngon, bên trong vẫn còn màu hồng đỏ hấp dẫn, rất được ưa chuộng trên toàn thế giới

Máy tính có thể bị hack nếu bạn thường xuyên "copy - paste" văn bản trên Internet 

Thế giới số

18:02:58 19/01/2022
Tưởng chừng là một việc làm bình thường, nhưng copy - paste cũng có thể khiến thiết bị của bạn bị hack

Son Naeun (Apink) diễn xuất nhạt nhòa bên cạnh Bi Rain, Kim Bum

Phim châu á

18:02:19 19/01/2022
Trong 6 tập phim Bác sĩ ma (Ghost Doctor), thời lượng xuất hiện của Son Naeun (vai Oh Soo Jung) không nhiều. Nữ diễn viên lên hình chưa đến 10 phút/tập. Diễn xuất của Son Naeun cũng nhạt nhòa, không ấn tượng

30 ngày thanh tra việc mua sắm kit xét nghiệm, vaccine ở Hà Nội

Pháp luật

17:59:21 19/01/2022
Sáng 19/1, Thanh tra Chính phủ đã công bố quyết định thanh tra việc mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế, sinh phẩm, kit xét nghiệm, vaccine, thuốc phòng chống dịch Covid-19 tại TP Hà Nội