Án lệ sẽ triệt oan sai, chạy án?

Lựa chọn, công bố và áp dụng án lệ là một bước quan trọng trong tiến trình cải cách tư pháp và triển khai thi hành Hiến pháp 2013, Luật Tổ chức TAND 2014

TAND Tối cao vừa công bố Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán về quy trình lựa chọn, công bố và áp dụng án lệ. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16-12.

Thống nhất, công bằng trong xét xử

Với nghị quyết nêu trên, cơ sở pháp lý cho việc hình thành và áp dụng án lệ trong thực tiễn xét xử xem như chính thức có hiệu lực. Tuy nhiên, hiệu quả của nó còn phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng của quy trình rà soát, lựa chọn, công nhận và công bố án lệ nhằm bảo đảm phát huy tối đa ưu điểm cũng như hạn chế tối thiểu nhược điểm của án lệ.

Bàn về vấn đề này, luật sư (LS) Nguyễn Văn Hậu, Phó Chủ tịch Hội Luật gia TP HCM, cho biết thông thường, án lệ chỉ xuất hiện khi có một sự kiện pháp lý mới nảy sinh mà chưa có những quy phạm pháp luật thực định điều chỉnh cụ thể về lĩnh vực đó hoặc do xung đột pháp luật mà chưa có các dẫn chiếu pháp luật rõ ràng. Vì vậy, những căn cứ pháp lý sẽ được áp dụng trong án lệ và chính án lệ đó sẽ định hướng cho tòa án các cấp áp dụng khi xét xử, tạo sự thống nhất trong công tác xét xử; giúp việc giải quyết các vụ việc tương tự, có những tình tiết, sự kiện pháp lý như nhau một cách nhanh chóng, tiết kiệm được thời gian, công sức, tiền bạc.

Án lệ sẽ triệt oan sai, chạy án? - Hình 1

TAND TP HCM xét xử một vụ án đánh bạc, tổ chức đánh bạc Ảnh: HỒNG NHUNG

TS-LS Nguyễn Hữu Thế Trạch, Đoàn LS TP HCM, cho rằng đối với thẩm phán, thừa nhận án lệ đồng nghĩa với việc một bản án, quyết định của tòa án có thể trở thành cơ sở pháp lý áp dụng cho thực tiễn xét xử trong tương lai. Ý thức được trách nhiệm này sẽ tạo cho thẩm phán những áp lực nhất định trong kỹ năng viết bản án và quyết định, nghĩa là chất lượng viết án, quyết định sẽ có sự đầu tư kỹ lưỡng hơn.

“Những lý lẽ trong án lệ không mang tính tự nhiên mà được thẩm phán tạo ra trên cơ sở kết hợp giữa kinh nghiệm xét xử của bản thân với việc nghiên cứu, tìm tòi, nắm bắt được ý định của nhà lập pháp. Án lệ được lựa chọn, công bố sẽ giúp thẩm phán rút kinh nghiệm trong hoạt động xét xử. Đây cũng là cơ hội giúp thẩm phán hạn chế kết án oan sai” – LS Trạch phân tích.

Nhiều LS còn nhận định rằng việc áp dụng án lệ trong hoạt động xét xử sẽ giúp giảm tồn đọng án do không có luật để áp dụng. Tính linh hoạt, mềm dẻo trong hoạt động xét xử cũng sẽ được cải thiện khi bên cạnh việc áp dụng quy định pháp luật hiện hành, thẩm phán vẫn có quyền lựa chọn án lệ. Khi bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ, LS cũng phải nâng cao kỹ năng tìm, đọc và lựa chọn án lệ giống hoặc tương tự vụ việc của mình…

“Khi án lệ được công bố công khai, trình độ hiểu biết pháp luật của người dân sẽ được nâng cao. Mặt khác, sự oan sai trong hoạt động xét xử sẽ giảm đi…” – LS Trạch kỳ vọng.

Lo bị lạm dụng

Tuy nhiên, LS Trạch lưu ý với bản chất của hệ thống pháp luật Việt Nam và quy định về thừa nhận án lệ thì án lệ có thể hiểu là sự bổ sung, khắc phục cho pháp luật hiện hành khi chứa đựng lập luận để làm rõ quy định của pháp luật còn có cách hiểu khác nhau; phân tích, giải thích các vấn đề, sự kiện pháp lý và chỉ ra nguyên tắc, đường lối xử lý, quy phạm pháp luật cần áp dụng trong một vụ việc cụ thể. Chính điều này có thể dẫn đến sự lạm dụng của thẩm phán trong quá trình làm rõ quy định pháp luật…

Theo LS Nguyễn Văn Hậu, để bảo đảm án lệ có tính chuẩn mực, cần nâng cao trình độ của thẩm phán và chất lượng tranh tụng tại tòa. Việc tuyển chọn, thẩm định, thông qua và công bố án lệ phải được thực hiện một cách nghiêm ngặt, công khai để người dân, LS, giảng viên, sinh viên luật…. đều có thể tiếp cận. Cần đưa ra quy định chặt chẽ về việc áp dụng án lệ. Tránh trường hợp để xảy ra tình trạng lạm dụng án lệ, coi thường sự hoàn thiện pháp luật thành văn.

Hàng chục năm tham gia công tác thực hành quyền công tố tại các phiên tòa, một kiểm sát viên VKSND TP HCM cho rằng đã là án lệ thì các cơ quan tiến hành tố tụng phải chấp hành. Vì vậy, phải có hướng dẫn cụ thể để thực hiện án lệ đồng bộ trên cả nước. Ngoài ra, luật cần sửa đổi giới hạn khung hình phạt để xử theo án lệ dễ và nhanh hơn.

Luật sư Nguyễn Thị Thu Thủy (nguyên thẩm phán, Phó chánh Tòa Hình sự TAND TP HCM):

Tránh hiểu lầm án chỉ đạo, chạy án

Việc xử theo án lệ sẽ tạo sự công bằng, tương đối khách quan. Bị cáo và thân nhân của họ sẽ tâm phục khẩu phục, không có sự so sánh mức án giữa các bị cáo có hoàn cảnh, nhân thân như nhau mà tòa xử mức án chênh lệch nhau quá nhiều. Áp dụng án lệ cũng tránh cho người dân hiểu nhầm án chỉ đạo hoặc chạy án để rồi khiếu nại, khiếu kiện tràn lan.

Một điểm lợi nữa là áp dụng án lệ sẽ tránh tình trạng thẩm phán xử theo tâm lý hoặc tình hình tội phạm ở địa phương. Có thời điểm, ở Nhà Bè, TP HCM rộ lên tình trạng mại dâm hoặc quận 8 nổi cộm án trật tự trị an. Những người phạm tội thời điểm đó bị xử lý rất nghiêm dù họ có nhiều tình tiết giảm nhẹ.

Ngoài ra, án lệ phải chọn những vụ án chuẩn, những tội danh chưa có hướng dẫn bởi luật thì cô đọng nhưng diễn biến bên ngoài xã hội thì muôn hình vạn trạng, biến đổi theo thời gian. Trước đây, internet chưa phát triển, khi xử những vụ án tuyên truyền văn hóa phẩm đồi trụy, HĐXX chỉ căn cứ vào số lượng băng đĩa để định khung hình phạt cho bị cáo. Hiện nay, công nghệ bùng nổ, người ta lưu các phim ảnh đồi trụy vào USB thì định khung hình phạt làm sao?

P.Dũng

Nhóm phóng viên

Theo_Người lao động

Bạn thấy bài báo này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Mới nhất
Xem nhiều
Hoan hô David De Gea!Trò chơi điện tử căng thẳng nhất mọi thời đạiThử việc cho á quân châu Âu, thủ thành tự do cuối cùng lại chơi ở hạng 3Man City bị UEFA trừng phạt, Ed Woodward nói thẳng 1 câuTrùm phản diện ở ‘Tầng lớp Itaewon’ - 19 năm diễn xuất, 1 giải thưởngNhững mẫu áo sơ mi không hợp diện đi làm, nàng công sở lưu ngay để không mắc sai lầmĐứng cạnh Á hậu, Bảo Thanh xinh chẳng kém cạnh bởi phong cách đơn giản mà thừa nổi bậtGriezmann phá kỷ lục kinh hoàng tồn tại nửa thập kỷ của BarcaĐăng ảnh cũ trưng cầu ý kiến để lại tóc dài, Đặng Thu Thảo nhận về lời khuyên phũ phàngKhông phải Griezmann, đây mới là cái tên cứu Barca khỏi "địa ngục"Chelsea đã nhận trận thua đậm nhất trên sân nhàNhờ nụ hôn của Lee Sung Kyung và "trai trẻ", Người Thầy Y Đức 2 tập cuối chạm mốc rating kỉ lụcPhim mới của Jung Hae In tung trailer tình tứ gợi nhớ cảnh kinh điển của Seo Dan và "thánh lừa đảo" ở Crash Landing on YouEkip HI BYE, MAMA! tiết lộ lí do vì sao "chuyển giới" nhóc tì con cưng của Kim Tae HeeHé lộ người bạn stylist kiêm photo 'cùng Chi Pu băng qua bao đại dương' để cho ra những shoot hình đẹpHậu trường "bay như chim" của Lưu Diệc Phi, nhan sắc chụp vội mà đẹp không kém gì tiên nữ1146 người nhiễm COVID-19 ở Hàn: Seolhyun (AOA) bị Knet chửi rủa vì thái độ thờ ơKhán giả thích thú khi 3 Cô Gái tái hiện những màn livestream “chẳng giống ai’ của loạt hiện tượng mạngKẻ Vô Hình - Kịch bản độc đáo, cực kì căng não với nhịp phim dồn dập đầy bất ngờ"Bạn muốn hẹn hò": Chàng tài xế chinh phục bạn gái bằng câu nói "siêu thính" khiến Hồng Vân - Quyền Linh phải tự hàoCãi nhau với Cát Tường, Lê Hoàng đá đểu chuyện nữ MC bị chồng cũ bỏ mặc, tủi hổ nuôi con 1 mình hơn 15 nămTranh thủ đợt nghỉ dài, mẹ dạy con trai vào bếp, thành quả món ăn đẹp mướt mắt"Sinh tử" tập 71: Chưa kịp giải cứu nhân chứng, Mạnh Trường đã bị Việt Anh "hớt tay trên" để bịt đầu mốiChỉ vì "keo kiệt" mà ông bố bị con gái tố cáo quỹ đenKhi gái xinh thích "tấu hài" thì tất cả cũng phải... câm nínHoài Sa được khen dù nói tiếng Anh ấp úng ở phần thi phỏng vấn, đại diện Thụy Điển gốc Việt lại thành tâm điểm tranh cãiCô nàng "ế lâu năm" khoe người yêu với mẹ và cái kếtNgồi ăn cơm cũng không yên với con, ông bố nghĩ ra chiêu để “đuổi khéo”, buồn cười nhất là phản ứng ngây ngô của đứa trẻKhang Hy – vị hoàng đế trị vì lâu nhất trong lịch sử phong kiến trung hoaTrần Huyền Trang – sự thật về hành trình thỉnh kinh của cao tăng đời đường

Tiêu điểm

Diễn biến mới nhất 'vụ Tuấn khỉ': Điều tra loạt nghi can
10:56:16 25/02/2020
Tử hình nữ thợ tóc làm ăn với trai ngoại qua Google dịch
08:41:05 26/02/2020
Cán bộ thú y liên quan đường dây mua trinh trẻ em
22:56:47 24/02/2020
Hai anh em say xỉn đánh CSGT khi bị kiểm tra
21:35:25 25/02/2020
70 thanh niên hỗn chiến ở Vũng Tàu
18:53:22 25/02/2020
Tên trộm ở Sài Gòn trả tài sản cho nạn nhân vì cắn rứt lương tâm
15:28:32 25/02/2020
Công an TP HCM tìm thân nhân người phụ nữ bị đốt xác ở Củ Chi
16:45:17 24/02/2020
Cảnh sát nổ súng ngăn cuộc hỗn chiến ở TP.HCM
19:36:30 24/02/2020
Đi đòi nợ một người bị đâm tử vong
23:42:00 24/02/2020
Vụ 39 người chết trong xe container tại Anh: Thêm một đối tượng bị khởi tố
23:33:05 24/02/2020

Thông tin đang nóng

Không phải Griezmann, đây mới là cái tên cứu Barca khỏi "địa ngục"
13:55:37 26/02/2020
Những mẫu áo sơ mi không hợp diện đi làm, nàng công sở lưu ngay để không mắc sai lầm
14:24:54 26/02/2020
14% bệnh nhân ở Quảng Đông tái nhiễm nCoV
14:07:55 26/02/2020
Tín đồ Tân Thiên Địa là ca tử vong thứ 12 tại Hàn Quốc
14:18:04 26/02/2020
Wowy – Từ cậu nhóc 16 tuổi vẽ Graffiti ngoài đường đến chàng Rapper đa tài, đình đám
13:54:46 26/02/2020
Đang vi vu du lịch Hàn Quốc, BB Trần và Hải Triều lạc quan việc sẽ bị cách ly sau khi trở về Việt Nam
14:26:56 26/02/2020
Soi mặt mộc Nhã Phương, Hari Won: Da căng bóng, không mụn thâm chỉ nhờ bí kíp đơn giản
14:28:55 26/02/2020
Erik gia nhập hội mỹ nam cơ bắp cuồn cuộn sau thời gian bị chê gầy
14:33:04 26/02/2020
Đứng cạnh Á hậu, Bảo Thanh xinh chẳng kém cạnh bởi phong cách đơn giản mà thừa nổi bật
14:21:23 26/02/2020
Báo châu Á: “Sự trở lại của vị Vua Công Phượng”
14:11:59 26/02/2020

Tin mới nhất

Người đàn ông Trung Quốc đưa trái phép 3 trẻ sơ sinh vào Việt Nam lĩnh 5 năm tù

09:58:35 26/02/2020
Đưa 3 trẻ sơ sinh từ Campuchia nhập cảnh trái phép vào Việt Nam, người đàn ông mang quốc tịch Trung Quốc lĩnh 5 năm tù.

Bắt được thủ phạm gây tai nạn làm cụ bà tử vong rồi bỏ trốn

09:52:27 26/02/2020
Khi điều khiển xe tải gây tai nạn làm chết người, lái xe đã bỏ trốn khỏi hiện trường.

Giúp Phan Văn Anh Vũ mua đất công, Trương Duy Nhất hầu tòa

08:20:13 26/02/2020
Ông Trương Duy Nhất bị VKSND cáo buộc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để xin mua đất công ở Đà Nẵng rồi chuyển tài sản cho Phan Văn Anh Vũ.

Cặp tình nhân sa lưới

22:49:18 25/02/2020
Lợi dụng đêm khuya, Duy và Thúy (ngụ TP Quảng Ngãi) lẻn vào các tiệm tạp hóa ven đường trộm cắp tài sản bán lấy tiền mua ma túy sử dụng.

Kiên Giang bắt quả tang 44 đối tượng đánh bạc

22:30:21 25/02/2020
Chiều ngày 25/02, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang đang tiếp tục lấy lời khai hơn 40 người để cũng cố hồ sơ xử lý về hành vi đánh bạc ăn tiền.

Truy bắt hai tên cướp liên tiếp giật túi xách trong đêm

22:21:05 25/02/2020
Hai nam thanh niên chạy xe máy liên tiếp áp sát phụ nữ trong đêm giật túi xách lấy đi nhiều tài sản có giá trị trên địa bàn huyện Bù Đốp, Bình Phước.

4 cán bộ thuế vòi tiền hộ kinh doanh

21:24:45 25/02/2020
Phan Thị Diệu Chi, 48 tuổi cùng 3 nhân viên dưới quyền dọa sẽ áp thuế cao đối với nhiều hồ gia đình để nhận hàng trăm triệu đồng tiền bồi dưỡng.

Con trai trùm xã hội đen Phúc 'Bồ' lĩnh án tử

20:43:08 25/02/2020
Tham gia phi vụ vận chuyển 8 kg ma túy để lấy tiền công 50 triệu đồng, Tuấn Anh và đồng phạm bị tòa tuyên án tử.

Diễn biến mới nhất về cháu bé bị dì tưới xăng đốt

20:39:29 25/02/2020
Theo các bác sĩ, bệnh nhi cần điều trị lâu dài, thời gian tính bằng năm và phải trải qua nhiều lần phẫu thuật.

Tuyên phạt đối tượng tiếp tay cho đường dây đẻ thuê xuyên quốc gia

18:18:26 25/02/2020
Mờ mắt trước lợi nhuận, Tao Chong Peng (29 tuổi, quốc tịch Trung Quốc) đã tiếp tay cho những đối tượng trong đường dây đẻ thuê xuất, nhập cảnh trái phép.

Tạm giữ gần 6.000 tấn than không rõ nguồn gốc

18:14:35 25/02/2020
​Ngày 25/2, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 phát hiện và tạm giữ gần 6.000 tấn than nhiệt thấp không rõ nguồn gốc đang được vận chuyển trên 4 tàu ở khu vực biển giáp ranh giữa Hải Phòng và Quảng Ninh.

Tây Ninh: Bắt tạm giam đối tượng cho vay lãi nặng

18:09:04 25/02/2020
Khi lực lượng công an Tây Ninh tổ chức triệt phá nhiều nhóm đối tượng cho vay lãi nặng, các đồng bọn của Ly bỏ đi nơi khác làm ăn, còn Ly vẫn tiếp tục hành nghề.

Phạm nhân được gặp vợ/chồng ở phòng riêng nhưng không được mang thai

17:52:50 25/02/2020
Từ ngày 26/3, phạm nhân cải tạo tốt 4 quý liên tiếp sẽ được gặp vợ, chồng ở phòng riêng 24h, nhưng cam kết không được mang thai.

Hiếp dâm con riêng 11 tuổi của "vợ hờ"

17:47:34 25/02/2020
Lợi dụng thời điểm không có ai ở nhà, ông Y Krang đã gọi con riêng của vợ hờ vào phòng rồi thực hiện hành vi hiếp dâm.

Tạm giữ 3 gã đàn ông chặn xe dưa hấu bắt nộp tiền

15:44:05 25/02/2020
Thấy thương lái ở tỉnh thành khác tới mua dưa hấu, nhóm của Thiện yêu cầu phải đưa 6 triệu đồng mới cho xe chở dưa ra khỏi cánh đồng.

Kiên Giang: Chi cục THADS Kiên Lương có nhiều dấu hiệu khuất tất trong thi hành bản án

15:41:43 25/02/2020
Trong quá trình tổ chức thi hành án, Chi cục Thi hành án dân sự (THADS) huyện Kiên Lương thẩm định, kê biên, bán đấu giá tài sản có nhiều dấu hiệu khuất tất, không minh bạch, đẩy một gia đình rơi vào cảnh “tan cửa, nát nhà”.

Có thể bạn quan tâm

Nhà có khách rau muống đừng xào hay luộc, làm theo cách này vừa sang lại ngon không tưởng

Ẩm thực

15:02:50 26/02/2020
Nộm rau muống là món ăn đơn giản, nhưng thanh mát, giàu dinh dưỡng, khoáng chất và các vitamin thiết yếu cho cơ thể. Đặc biệt trong những dịp dỗ chạp, đón khách đến chơi nhà, món ăn sẽ rất sang trọng, ngon miệng, lại tiết kiệm thời gian...

Chỉ cần 10 phút tập luyện mỗi ngày để gan khỏe mạnh, phòng chống dịch bệnh

Sức khỏe

15:02:27 26/02/2020
Gan là cơ quan lớn thứ hai trong cơ thể sau da, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe. Ngoài việc áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh, bạn nên thực hành các bài tập giúp thải độc gan, phòng chống bệnh tật.

Câu chuyện về 'Hachiko của nước Nga': Chú chó Husky mặc tấm áo xanh, ngày ngày nằm ngoài vỉa hè giá rét chờ chủ đi làm về

Netizen

15:02:12 26/02/2020
Đằng sau hình ảnh của chú chó mặc áo này là một câu chuyện cảm động giữa người và vật, nương tựa lẫn nhau mà sống.

Joe Cole chỉ rõ sai lầm 'chí tử' khiến Chelsea thua tan nát trước Bayern

Bóng đá thế giới

15:00:53 26/02/2020
Những phát biểu đáng chú ý của cựu sao The Blues sau thất bại nặng nề của đội bóng cũ.

Vợ chồng đồng lòng như Tóc Tiên và Hoàng Touliver: Vừa cưới đã rủ nhau tập luyện ngay để giữ body sau khi "bung xõa"

Sao việt

14:58:16 26/02/2020
Động thái mới nhất của cặp vợ chồng son Tóc Tiên - Hoàng Touliver một lần nữa làm người hâm mộ phải dành sự chú ý.

Trò chơi điện tử căng thẳng nhất mọi thời đại

Hài hước

14:58:04 26/02/2020
Trong tất cả các thể loại game thì đây chắc chắn là trò chơi điện tử khiến người chơi căng thẳng nhất.

Lady Gaga tung nhạc phẩm mới vào thứ Sáu, ngay lập tức nữ nghệ sĩ lọt top xu hướng Twitter!

Nhạc âu - mỹ

14:54:55 26/02/2020
Sau thành công từ bộ phim và các sản phẩm âm nhạc cùng tên là A Star Is Born, tên tuổi của Lady Gaga nhanh chóng được hâm nóng trở lại. Tuy nhiên, thay vì ra mắt đứa con mới, thì bà mẹ Quái Vật lại lặn mất tăm khiến dân tình đứng ngồi k...

Apple có thể “nghỉ chơi” Intel, chuyển sang CPU ARM 5nm cho máy Mac

Thế giới số

14:51:46 26/02/2020
Sau khi lộ khả năng Apple chuyển sang xài CPU AMD Ryzen thì Ming-Chi Kuo - một nhà phân tích nổi tiếng - cho biết từ đây đến nửa đầu năm 2021, Apple có thể chia tay với CPU Intel để chuyển sang dùng vi xử lý ARM cho các máy Mac.

Đằng sau bất ổn chính trị ở Malaysia

Thế giới

14:50:28 26/02/2020
Với việc từ chức của Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad, giới quan sát dự đoán đây sẽ là chương mới trong quan hệ đầy sóng gió giữa chính trị gia 95 tuổi và nhân vật từng là đồng minh lẫn đối thủ trong nhiều thập kỷ- Anwar Ibrahim.

Phó Tổng Tân Hiệp Phát thành cổ đông chiến lược của Yeah1

Kinh tế

14:38:31 26/02/2020
Phó Tổng giám đốc Tân Hiệp Phát trở thành cổ đông chiến lược của Yeah1 sau khi chi 335 tỷ đồng để mua cổ phiếu từ công ty này.

Trùm phản diện ở ‘Tầng lớp Itaewon’ - 19 năm diễn xuất, 1 giải thưởng

Hậu trường phim

14:31:21 26/02/2020
Tài tử Yoo Jae Myung đang gây chú ý nhờ màn trình diễn ấn tượng trong vai trùm phản diện mưu mô, xảo quyệt ở Itaewon Class (Tầng lớp Itaewon).

Giải đáp thắc mắc uống nghệ với mật ong có đẹp da không?

Làm đẹp

14:31:20 26/02/2020
Nghệ và mật ong là 2 nguyên liệu đại bổ cho sức khỏe của tất cả mọi người. Vậy uống nghệ với mật ong có đẹp da không và uống như thế nào là đúng cách?