AI có thể là chuẩn bắt buộc với trợ giảng đại học

Bộ GD&ĐT đề xuất đưa năng lực số và khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) thành tiêu chuẩn bắt buộc với trợ giảng cùng các vị trí nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học.

Trợ giảng, nghiên cứu viên và nhân sự hỗ trợ giảng dạy cần có khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Bộ GD&ĐT vừa công bố dự thảo Thông tư quy định về tiêu chuẩn, điều kiện, chế độ làm việc, bổ nhiệm và xếp lương đối với nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học để lấy ý kiến góp ý trên Cổng Thông tin điện tử của bộ.

Dự thảo được xây dựng nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý về quản lý, sử dụng và phát triển đội ngũ nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học, cụ thể hóa quy định của Luật Giáo dục đại học năm 2025. Mục tiêu là hình thành đội ngũ hỗ trợ chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là năng lực số, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) được đưa vào nhóm tiêu chuẩn bắt buộc đối với toàn bộ nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học.

Quy định này áp dụng cho các nhóm vị trí gồm trợ giảng, nghiên cứu viên và nhân sự hỗ trợ giảng dạy, nhằm nâng cao năng lực của đội ngũ trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới giáo dục.

Theo dự thảo, trợ giảng và nhân sự hỗ trợ giảng dạy (trong trường hợp chưa có quy định chuyên ngành) phải có trình độ đại học trở lên phù hợp với vị trí việc làm. Đối với nghiên cứu viên, tiêu chuẩn chuyên môn tiếp tục thực hiện theo quy định của Bộ Khoa học và Công nghệ, đồng thời bổ sung yêu cầu về năng lực sư phạm và hỗ trợ giảng dạy.

Dự thảo này cũng quy định thời gian làm việc của nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học trong một năm học là 44 tuần, tương đương 1.760 giờ hành chính, sau khi trừ các ngày nghỉ theo quy định.

Trong thời gian này, nhân sự thực hiện các nhiệm vụ như hỗ trợ giảng dạy, nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo, học tập, bồi dưỡng, thực hành, thí nghiệm và các hoạt động chuyên môn khác. Khối lượng công việc có thể được xác định theo học kỳ hoặc năm học.

Bên cạnh đó, nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học làm việc theo chế độ 40 giờ mỗi tuần. Thời gian làm việc được bố trí linh hoạt theo yêu cầu chuyên môn và có thể bao gồm cả cuối tuần hoặc ngoài giờ hành chính khi cần thiết.

Dự thảo cũng giao người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học căn cứ vào đặc thù ngành đào tạo, lĩnh vực nghiên cứu và điều kiện thực tế để quy định cụ thể việc phân bổ thời gian làm việc đối với từng nhóm nhân sự.

Bộ GD&ĐT cho biết quy định này nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với điều kiện hoạt động khác nhau của từng trường, đồng thời phát huy quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học trong quản lý và sử dụng nguồn nhân lực.

Một điểm mới khác là dự thảo chuyển từ cách quản lý theo chức danh sang quản lý theo vị trí việc làm. Thay vì ban hành các quy định riêng cho từng chức danh, dự thảo xây dựng một khung pháp lý thống nhất về tiêu chuẩn đạo đức, trình độ và chế độ làm việc đối với toàn bộ nhóm nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học.

Việc bổ nhiệm và xếp lương sẽ được thực hiện trên cơ sở vị trí việc làm và nhu cầu thực tế của cơ sở giáo dục, thay vì chủ yếu căn cứ vào bằng cấp hoặc thâm niên.

Đối với viên chức đã được bổ nhiệm vào chức danh trợ giảng hoặc nghiên cứu viên theo quy định hiện hành, dự thảo quy định sẽ rà soát, sắp xếp lại theo vị trí việc làm mới nếu đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn.

Theo Bộ GD&ĐT, khi được ban hành, thông tư sẽ góp phần nâng cao vị thế nghề nghiệp của đội ngũ nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học, tạo điều kiện phát triển kỹ năng, bảo đảm quyền lợi tài chính, phân định rõ nhiệm vụ và xây dựng cơ sở đánh giá hiệu quả công việc một cách khách quan.