Về Bắc Giang, ghé thăm danh lam cổ tự Bổ Đà với vườn tháp lớn nhất cả nước
Với những giá trị lịch sử- văn hóa và những hiện vật quý được lưu giữ tại chùa, Chùa Bổ Đà được công nhận là Di tích Lịch sử cấp Quốc gia năm 1992 và Di tích Quốc gia Đặc biệt năm 2016.
Toàn cảnh chùa Bổ Đà nhìn từ trên cao. (Nguồn: Vietnam )
“Bốn bề phong cảnh lạ thay
Bồng lai kia cũng thế này mà thôi”
Hay “Bắc Bổ Đà, Nam Hương Tích”
Đây là những câu nói truyền miệng trong dân gian về vẻ đẹp cũng như giá trị lịch sử-văn hóa của chùa Bổ Đà – nơi được coi là một trong hai đạo tràng Quán Thế Âm lớn ở miền Bắc nước ta.
Chùa Bổ Đà (Tứ Ân tự) còn có tên là chùa Quan Âm, thường được người dân trong vùng gọi tắt là chùa Bổ, nằm ở phía Bắc chân núi Phượng Hoàng thuộc thôn Thượng Lát, xã Tiên Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang, là một trong những trung tâm Phật giáo lớn của thiền phái Trúc Lâm.
Chùa được xây dựng từ thời Lý, khoảng thế kỷ XI và được trùng tu lại vào thời vua Lê Trung Hưng.
Chùa có diện tích khoảng 51.784m2 được phân ra làm ba khu rõ rệt. Khu vườn 31.000m2, khu nội tự chùa 13.000m2 và khu vườn tháp rộng 7.784m2.
Trải qua những biến thiên của lịch sử, nhưng đến nay chùa Bổ Đà vẫn còn bảo lưu được khá nguyên vẹn những nét kiến trúc truyền thống Việt Cổ cũng như nhiều tài liệu, hiện vật, cổ vật quý có giá trị lớn về mặt văn hóa, lịch sử, kiến trúc và mỹ thuật.
Chùa có kiến trúc độc đáo và khác biệt so với các ngôi chùa truyền thống ở miền Bắc Việt Nam, đó là lối kiến trúc “nội thông ngoại bế” tạo vẻ u tịch, thanh vắng, linh thiêng. Với hệ thống bố cục kiến trúc hài hòa được xây dựng bằng các vật liệu như gạch nung, ngói, tiểu sành và hệ thống tường bao được làm bằng đất rất độc đáo.
Các bức tường, cổng và một số công trình khác được xây dựng hoàn toàn bằng đất nện theo lối trình tường. Cổng vào chùa nền lát đá muối có kích thước to nhỏ khác nhau, xây theo kiến trúc thời Nguyễn mang dáng dấp gác chuông.
Điểm đặc biệt ở đây là nhiều bức tường được xây bằng tiểu sành giống như làng Thổ Hà, nơi chuyên sản xuất gốm, chum vại, tiểu sành một thời cách đó vài cây số, tạo vẻ rất trầm mặc, gần gũi với vùng thôn quê ở vùng Đồng bằng Bắc Bộ.
Vào trong khu nội tự chùa, du khách sẽ được chiêm ngưỡng không gian kiến trúc chùa Việt Cổ với gần một trăm gian liên hoàn tạo nên một nét rất độc đáo và cổ kính.
Video đang HOT
Khu vườn tháp ở chùa Bổ Đà. (Nguồn: Vietnam )
Chùa Bổ Đà còn có khu vườn tháp rất rộng lớn, đây là nơi tàng lưu xá lị, tro cốt nhục thân của các tăng ni dòng thiền Lâm Tế, vườn nằm ở bên trái khu Nội tự và Vườn chùa. Đó là bãi đất nằm nghiêng theo độ cao của núi Bổ Đà có diện tích gần 8.000m2.
Bao quanh vườn tháp nhà chùa đã dùng đá núi, gạch chỉ và đất tạo nên bức trường để giữ gìn yên tĩnh giấc ngủ ngàn thu cho các những nhà tu hành đắc đạo. Vườn tháp chùa Bổ Đà vẫn còn nguyên vẹn, được đ.ánh giá là đẹp và lớn nhất Việt Nam. Vườn tháp được xây dựng theo những quy định riêng và rất chặt chẽ của thiền môn mà không một nơi nào có.
Qua gần ba trăm năm hưng thịnh, và kể từ khi sư tổ có tên tục là Phạm Kim Hưng viên tịch đến nay, sơn môn Bổ Đà đã xây dựng tất cả 107 ngôi tháp lớn nhỏ xếp hàng hàng, lớp lớp với nhiều kiểu loại khác nhau. Trong vườn tháp, du khách thấy đa số là những ngôi tháp ba, bốn tầng với độ cao từ ba đến năm mét, riêng mấy ngôi tháp sư tổ thì đồ sộ cao rộng hơn nữa. Tàng chứa trong 107 ngôi tháp cổ là mộ, xá lị, tro cốt của trên 1.218 nhà sư tu hành đắc đạo của dòng thiền phái Lâm Tế khắp nơi trên cả nước.
Chùa Bổ Đà từ khi hình thành đã sớm trở thành một sơn môn đào tạo các tăng, ni trong vùng thuộc xứ Kinh Bắc xưa. Điểm nổi bật ở đây là còn lưu giữ được rất nhiều tư liệu, hiện vật quý về Phật giáo (Thiền phái Lâm Tế) đó là gần 2000 bộ mộc bản kinh phật.
Tấm mộc bản lớn nhất có khổ 150×30x2,5 cm tại chùa Bổ Đà. (Nguồn: TTXVN)
Bộ kinh được hình thành xuất phát từ ý tưởng của các vị tổ sư, đồng thời cũng là những người xây dựng ra ngôi chùa, muốn có một bộ kinh để truyền dạy đạo Phật, đồng thời là một di vật Phật học đặc biệt để lại cho đời sau. Bộ kinh mang những tư tưởng của hai dòng Phật giáo lớn nhất Châu Á xưa là Ấn Độ và Trung Hoa. Toàn bộ số mộc bản kinh phật được xếp ngay ngắn trên 8 giá gỗ được đặt trong khuôn viên chùa.
Bộ kinh Phật trên được khắc vào năm 1740, đời vua Lê Cảnh Hưng. Hầu hết các ván kinh trong kho mộc bản tại chùa Bổ Đà đều dài 50cm-60cm, rộng 25- 30cm và dày 2,5cm cũng có cả những ván kinh khổ rất lớn 150×30x2,5. Các ván kinh được khắc bằng cả chữ Hán chữ Nôm và chữ Phạn.
Trải qua gần 300 năm, bộ kinh hiện nay vẫn còn khá nguyên vẹn. Đặc biệt là những tấm gỗ thị dùng để khắc kinh đều rất bền, đẹp, không bị mối mọt, dù không dùng một loại thuốc bảo quản nào.
Trên những tấm kinh, các nghệ nhân xưa còn trang trí thêm nhiều đường nét họa tiết, hình khối điêu luyện và tinh xảo, phản ánh những tư tưởng, triết lý sâu xa của đạo Phật. Nổi bật trong số đó là các hình khắc Đức Phật Tổ Như Lai, Quan Thế Âm Bồ Tát, các vị La Hán… Đó là những di vật Phật học đặc biệt quý giá và độc đáo.
Với những giá trị lịch sử-văn hóa, những hiện vật quý được lưu giữ tại Chùa Bổ Đà, năm 1992, Chùa Bổ Đà được công nhận là Di tích Lịch sử cấp Quốc gia. Năm 2016, chùa được công nhận là Di tích Quốc gia Đặc biệt.
Ngày 07/5/2016, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam đã ghi nhận và xác lập Chùa Bổ Đà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang là ” Ngôi chùa có vườn tháp lớn nhất Việt Nam” và ” Bộ mộc bản kinh phật của thiền phái Lâm Tế khắc trên gỗ thị cổ nhất”.
Điểm đến trong kỳ nghỉ lễ ở Bắc Ninh và Bắc Giang có gì đặc biệt?
Tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang được mệnh danh là quê hương của những danh lam thắng cảnh. Trong kỳ nghỉ lễ 30/4- 1/5 này, đông đảo khách du lịch cả nước cùng 'ùa' về hai địa phương này để tham quan, thắng cảnh.
Bắc Ninh là tỉnh có diện tích nhỏ nhất Việt Nam, nằm ở cửa ngõ phía bắc của thủ đô Hà Nội, với 8 đơn vị hành chính gồm: thành phố Bắc Ninh, thành phố Từ Sơn và 6 thị xã, huyện. Bắc Ninh có các đường giao thông lớn chạy qua, nối liền với các trung tâm kinh tế, thương mại và văn hóa lớn của miền Bắc.
Đặc biệt Bắc Ninh còn là cái nôi văn hóa của một vùng đất có nền văn hiến lâu đời. Nơi ấy có những dấu tích của một nền tín ngưỡng, một nét văn hóa nghệ thuật và một cái hồn dân tộc thể hiện đậm đà bản sắc qua những con người Kinh Bắc xưa và Bắc Ninh ngày nay.
Ngôi thành cổ hình lục giác độc đáo ở xứ Kinh Bắc
Chùa Bút Tháp
Chùa Bút Tháp thuộc xã Đình Tổ, thị xã Thuận Thành (Bắc Ninh) từ lâu nổi tiếng bởi những nét chạm trổ độc đáo về nghệ thuật kiến trúc đặc sắc dưới thời Lê - Nguyễn và là điểm đến của đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Bên cạnh giá trị lịch sử, kiến trúc, hiện trong chùa còn lưu giữ bốn nhóm bảo vật quốc gia là tượng Phật bà Quan âm nghìn mắt nghìn tay được công nhận năm 2012 và ba pho tượng Tam Thế, tòa Cửu phẩm liên hoa, Hương án cùng được công nhận là bảo vật quốc gia năm 2020. Các bảo vật đều được tạo tác từ thế kỷ XVII trên chất liệu gỗ.
Chùa Bút Tháp - kiệt tác kiến trúc cổ ở Bắc Ninh
Độc đáo của chùa Bút Tháp là ngọn bảo tháp bằng đá, có tên là tháp Báo Nghiêm, bên trong thờ tượng Thiền sư Chuyết Chuyết. có 5 tầng với một phần đỉnh xây bằng đá xanh, xung quanh tháp được trang trí hoa văn sinh động và độc đáo. Tầng dưới cùng của tháp có 13 bức chạm đá, chủ yếu là hình các con thú. Tháp là sự kết hợp điêu luyện của tài nghệ ghép đá với nghệ thuật điêu khắc tuyệt vời của những nghệ nhân xưa.
Đền Cùng - Giếng Ngọc
Đền Cùng ở khu Viêm Xá, phường Hòa Long, thành phố Bắc Ninh (còn gọi là làng Diềm). Đền Cùng đã nổi tiếng từ xưa, tương truyền quan quân triều đình đ.ánh giặc dọc tuyến sông Cầu đến đây cầu đảo và thắng trận.
Đền Cùng - Giếng Ngọc là điểm đến tâm linh thu hút du khách thập phương từ muôn nơi đổ về những dịp ngày Rằm, đầu Xuân.
Nhà hát Quan họ Bắc Ninh được xây dựng theo lối truyền thống kết hợp với hiện đại, nhưng vẫn giữ được nét truyền thống của xứ Kinh Bắc
Nằm giữa sân đền Cùng là giếng Ngọc. Vào những ngày nóng bức, sau khi thăm quan và vào Đền dâng lễ, du khách thường không quên xin nước uống trong giếng Ngọc. Để lấy nước, du khách phải để giày, dép trên bờ và đi chân trần xuống dưới. Nước múc lên từ giếng có thể uống trực tiếp mà không cần lọc hay đun sôi, sẽ thấy vị mát lành và ngọt tự nhiên không đâu sánh được.
Ngoài ra còn có Nhà hát Quan họ Bắc Ninh, một công trình văn hóa mang ý nghĩa lớn lao với người dân quê hương Quan họ.
Hồ Cấm Sơn
Nằm thuộc địa phận các xã: Sơn Hải, Hộ Đáp, Tân Sơn và Cấm Sơn, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang; giáp ranh với hai huyện Hữu Lũng và Đình Lập của tỉnh Lạng Sơn, là một thắng cảnh thiên nhiên hùng vĩ, một địa danh du lịch hấp dẫn để tham quan, nghỉ mát.
Hồ Cấm Sơn được bao quanh bởi những ngọn núi điệp trùng tạo nên một khung cảnh thiên nhiên non nước thơ mộng, trữ tình. Tới hồ Cấm Sơn, du khách sẽ thưởng ngoạn cảnh đẹp của hồ khi di chuyển bằng thuyền. Cảm giác chòng chành khi mới xuống thuyền dần nhường chỗ cho sự thích thú trước không gian ngày càng rộng mở của hồ.
Hồ Cấm Sơn có diện tích mặt nước rộng 2.600 ha nhưng đến mùa mưa, lũ nhiều, nước dâng cao, mặt hồ lúc này có thể rộng đến 3.000 ha.
Du khách đi thuyền tham quan, trải nghiệm cảnh vật non nước hữu tình của hồ Cấm Sơn.
Ngoài việc khám phá thiên nhiên, du khách còn được trải nghiệm rất nhiều hoạt động hấp dẫn, thú vị ở hồ Cấm Sơn như: bơi thuyền, leo núi, câu cá... rất lý thú. Đến đây du khách, không chỉ được hòa mình vào thiên nhiên hoang sơ, cảm nhận bầu không khí trong lành của thiên nhiên mà còn được thưởng thức những sản vật tươi ngon mà những ngư dân khai thác được từ dưới hồ.
Bản Ven
là ngôi làng cổ truyền của người Cao Lan, được hình thành cách đây hơn 300 năm được nhiều người biết đến là điểm du lịch sinh thái - cộng đồng hấp dẫn thuộc địa phận xã Xuân Lương, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang, cách thành phố Bắc Giang 40km, cách Hà Nội khoảng 85km.
Du khách được tự tay hái những bóp chè xanh hút tầm mắt ở Bản Ven
Du khách có thể chọn tham quan và cắm trại trong rừng trúc
Đến với Bản Ven du khách không chỉ được tận hưởng bầu không khí trong lành, cuộc sống mộc mạc, đơn sơ nhưng vô cùng yên bình của người Cao Lan mà còn được thưởng thức các món ẩm thực đậm đà hương vị núi rừng như: Chè xanh bản Ven, chè rừng, chè hoa vàng, xôi nếp cẩm, bánh vắt vai, thịt rừng, thịt lợn hương, thịt dê nướng, gà đồi quay, măng rừng, trám đen, mật ong rừng...
Chùa Bổ Đà - Danh lam cổ tự vùng Kinh Bắc Khu Di tích Chùa Bổ Đà là một quần thể danh lam cổ tự nổi tiếng của vùng Kinh Bắc xưa nay thuộc địa phận hành chính của xã Tiên Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Được xây dựng vào thời Lê (thế kỷ XVIII), Chùa Bổ Đà là một trong những di tích lịch sử tiêu biểu của tỉnh Bắc Giang....