Tòa Công lý Quốc tế yêu cầu Israel rút quân khỏi Bờ Tây và Đông Jerusalem
Tòa Công lý Quốc tế (ICJ) của Liên hợp quốc ra phán quyết khẳng định Israel chiếm đóng các vùng lãnh thổ và khu định cư của Palestine là bất hợp pháp, phải rút ngay lập tức.
Khu định cư của người Israel ở Bờ Tây. Ảnh: New York Times
Reuters ngày 19/7 dẫn phán quyết cùng ngày của Tòa Công lý Quốc tế (ICJ) ở The Hague ( Hà Lan) nêu rõ, “việc thiết lập và duy trì các khu định cư của Israel ở khu vực Bờ Tây và Đông Jerusalem, cùng các thiết chế liên quan, đã vi phạm luật pháp quốc tế”.
Theo nội dung phán quyết được công bố bởi chủ tọa Nawaf Salam, người đại diện hội đồng thẩm phán gồm 15 thành viên của ICJ, Israel còn có nghĩa vụ bồi thường các thiệt hại, đồng thời “di tản toàn bộ người định cư hiện có” ở Bờ Tây và Đông Jerusalem.
Bên cạnh đó, ICJ cũng yêu cầu Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (LHQ), Đại hội đồng LHQ và các quốc gia không công nhận việc Israel chiếm đóng các vùng đất kể trên và không “cung cấp viện trợ hoặc hỗ trợ” để giúp Israel duy trì hiện diện ở các vùng lãnh thổ chiếm đóng.
ICJ là cơ quan tư pháp tối cao của LHQ, đứng ra giải quyết những khiếu nại pháp lý giữa các quốc gia. Phán quyết của ICJ mang tính ràng buộc, nhưng cơ quan này không có phương thức đảm bảo thực thi. Những quyết định của ICJ có nhiều ý nghĩa chính trị.
Video đang HOT
Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Israel bác ý kiến của ICJ, gọi đây là phán quyết “sai lầm” và rằng, giải pháp chính trị xử lý khủng hoảng Israel-Palestine chỉ có thể đạt được qua đàm phán. Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố nước này “không thể là kẻ chiếm đóng trên chính lãnh thổ của mình”.
Ở chiều ngược lại, Palestine gọi đây là phán quyết “lịch sử” và kêu gọi cộng đồng quốc tế tuân thủ. “Không viện trợ. Không hỗ trợ. Không thông đồng. Không t.iền bạc, vũ khí, thương mại… không có hoạt động nào ủng hộ sự chiếm đóng của Israel nữa”, đặc phái viên Palestine tại LHQ Riyad al-Maliki tuyên bố.
Mỹ, đồng minh số một của Israel, chưa đưa ra bình luận. Washington trước đó kêu gọi ICJ không ra phán quyết yêu cầu Tel Aviv rút quân vô điều kiện khỏi các vùng lãnh thổ Palestine, cũng như không đưa ra các quyết định có thể gây tổn hại đến giải pháp “hai nhà nước”
Tòa án ICJ ra phán quyết mạnh mẽ nhất về xung đột Israel - Palestine
Ngày 19/7, Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) khẳng định việc Israel chiếm đóng các vùng lãnh thổ và khu định cư của người Palestine là bất hợp pháp và cần phải được rút đi càng sớm càng tốt.
Đây là phán quyết mạnh mẽ nhất cho đến nay về cuộc xung đột giữa Israel và Palestine.
Người dân tại trại tị nạn Jabalia, Dải Gaza, ngày 14/6/2024. Ảnh: THX/TTXVN
Chánh án Nawaf Salam đã công bố kết luận của hội đồng gồm 15 thẩm phán, cho biết: "Các khu định cư của Israel ở Bờ Tây và Đông Jerusalem và chính quyền nơi đây đã được thành lập và duy trì, vi phạm luật pháp quốc tế". Tòa án nhấn mạnh Israel có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại và "di dời toàn bộ người định cư khỏi các khu định cư này".
Ý kiến pháp lý của các thẩm phán tại ICJ tuy không mang tính ràng buộc nhưng có giá trị theo luật pháp quốc tế và có thể làm suy yếu sự ủng hộ dành cho Israel.
Phản ứng về động thái trên, Bộ Ngoại giao Israel đã bác bỏ ý kiến pháp lý của tòa, cho rằng tòa án "thiên vị", đồng thời nhắc lại rằng giải pháp chính trị trong khu vực chỉ có thể đạt được thông qua đàm phán.
Về phần mình, Bộ Ngoại giao Palestine ca ngợi ý kiến pháp lý trên mang tính "lịch sử" và kêu gọi các quốc gia tuân thủ. Phát biểu bên ngoài tòa án ở La Haye (Hà Lan), cựu Ngoại trưởng Palestine, ông Riyad al-Maliki nhấn mạnh: "Không viện trợ. Không hỗ trợ. Không thông đồng. Không t.iền bạc, không vũ khí, không thương mại... không có bất kỳ hành động nào ủng hộ sự chiếm đóng bất hợp pháp của Israel".
Ai Cập và Liên đoàn Arab (AL) cũng lên tiếng hoan nghênh ý kiến pháp lý của tòa ICJ. Bộ Ngoại giao Ai Cập ra tuyên bố kêu gọi cộng đồng quốc tế thúc đẩy việc thực thi ý kiến pháp lý của tòa, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tạo điều kiện cho nhân dân Palsstine thực hiện quyền tự quyết chính đáng của mình.
Tòa án ICJ đưa ra ý kiến pháp lý trên theo yêu cầu từ Đại hội đồng Liên hợp quốc (ĐHĐ LHQ) vào năm 2022, trước khi bùng phát xung đột tại ở Gaza tháng 10/2023. Trong cuộc chiến tranh Trung Đông năm 1967, Israel đã chiếm Bờ Tây, Dải Gaza và Đông Jerusalem - những khu vực lịch sử của Palestine mà người Palestine muốn thành lập một nhà nước - và kể từ đó đã xây dựng các khu định cư ở Bờ Tây và liên tục mở rộng chúng.
Các nhà lãnh đạo Israel lập luận rằng các vùng lãnh thổ này không bị chiếm đóng về mặt pháp lý vì chúng nằm trên vùng đất tranh chấp, nhưng LHQ và phần lớn cộng đồng quốc tế coi chúng là lãnh thổ bị chiếm đóng.
Trong diễn biến liên quan, cùng ngày 19/7, Liên minh châu Âu (EU) đã bày tỏ thất vọng mạnh mẽ trước quyết định của Quốc hội Israel phản đối việc thành lập Nhà nước Palestine, ngay cả khi đó là một phần trong thỏa thuận hòa bình.
Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, EU khẳng định giải pháp hai nhà nước là con đường duy nhất để đạt được hòa bình và an ninh lâu dài cho khu vực Trung Đông. Đại diện cấp cao của EU về chính sách an ninh và đối ngoại, ông Josep Borrell, nhấn mạnh: "Có sự đồng thuận mạnh mẽ trong cộng đồng quốc tế về việc giải pháp hai nhà nước là giải pháp khả thi duy nhất".
EU tái khẳng định cam kết của mình đối với một giải pháp hòa bình lâu dài và bền vững dựa trên các nghị quyết của HĐBA LHQ, bao gồm các Nghị quyết 2735, 2728, 2720 và 2712. Theo đó, người Israel và người Palestine đều có quyền bình đẳng được sống trong an ninh, tự do và hòa bình. EU tuyên bố sẽ không công nhận bất kỳ thay đổi nào đối với biên giới năm 1967, trừ khi được cả hai bên đồng ý.
EU cam kết tiếp tục hợp tác với các đối tác quốc tế và khu vực để thúc đẩy tiến trình hòa bình và khôi phục các cuộc đàm phán. EU nhấn mạnh rằng việc thành lập nhà nước Palestine là một phần thiết yếu trong tiến trình này. Việc thiếu hy vọng và triển vọng cho người Palestine sẽ chỉ làm trầm trọng thêm tình trạng xung đột trong khu vực.
Cùng ngày, Chính phủ Đức đã chỉ trích việc Quốc hội Israel bác bỏ giải pháp thành lập nhà nước Palestine, đồng thời bày tỏ quan ngại sâu sắc về vấn đề này. Theo phóng viên TTXVN tại Berlin, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Đức cho rằng dù nghị quyết của Quốc hội Israel không mang tính ràng buộc nhưng đây là "một bước thụt lùi" trong nỗ lực nhằm cân bằng lợi ích an ninh hợp pháp của Israel với quyền tự quyết của người Palestine. Người phát ngôn khẳng định nghị quyết của Quốc hội Israel mâu thuẫn với một số nghị quyết của HĐBA LHQ, do đó "Israel đang tự tách mình ra khỏi đại đa số cộng đồng quốc tế và tự cô lập mình". Quan chức trên nhấn mạnh Chính phủ Đức nhận thấy rõ ràng rằng không có giải pháp nào có thể thay thế giải pháp "hai nhà nước". An ninh của Israel chỉ có thể được đảm bảo lâu dài với giải pháp này.
Israel sẽ gia tăng các khu định cư ở Bờ Tây sau khi nhiều nước công nhận nhà nước Palestine Na Uy, Ireland, Tây Ban Nha và Slovenia đều công nhận nhà nước Palestine độc lập trong những tuần gần đây. Quang cảnh Khu định cư Har Homa của Israel trên đồi Jebel Abu Ghneim, phía Nam Đông Jerusalem ngày 2/5/2023. Ảnh: AFP/TTXVN Theo kênh CNN (Mỹ), Chính phủ Israel cho biết họ đang tìm cách "tăng cường" các khu định cư của...