Quý ông không có t.inh t.rùng
Không chỉ rối loạn một số chất nội tiết mới dẫn tới không có t.inh t.rùng trong t.inh d.ịch, mà nam giới vô sinh còn do các nguyên nhân khác, kể cả khi các hormone sinh sản bình thường.
Vậy phải phát hiện và điều trị như thế nào để sinh con?
Các bác sĩ khuyên nếu cặp vợ chồng sau 1 năm không dùng biện pháp tránh thai mà chưa có con thì nên đi khám cả vợ và chồng. Trong khi trước đây nguyên nhân vợ chồng hiếm muộn thường chỉ “nghi” do vợ – Ảnh minh họa
Sinh tinh, dẫn tinh và t.inh t.rùng là những vấn đề trung tâm của sinh sản nam. Đó là một quá trình phức tạp phụ thuộc vào môi trường nội tiết của hệ thần kinh nội tiết và các tuyến s.inh d.ục.
Khảo sát, đ.ánh giá được sự hoạt động của hệ thống nội tiết sinh sản sẽ giúp cho việc tìm nguyên nhân hiếm muộn, vô sinh một cách rõ ràng hơn và từ đó giúp có hướng điều trị đúng đem lại hiệu quả cho bệnh nhân.
Rối loạn nội tiết vô sinh và u tuyến yên
GS.TS Đỗ Trọng Hiếu, chuyên gia về lĩnh vực sinh sản và nam giới, cho biết vô tinh là không có tình trùng trong t.inh d.ịch. Tình trạng bệnh lý này có nhiều nguyên nhân, trong đó có những nguyên nhân do rối loạn một số chất nội tiết sinh sản như: LH (Luteinizing Hormone), FSH (Follicle Stimulating Hormone), T (Testosteron).
Mức LH, FSH cao và T thấp: Bệnh nhân được xếp vào loại suy t.inh h.oàn nguyên phát gồm cả phần tế bào Leydig và tế bào mầm. Nồng độ cao của các hormone điều hòa tuyến s.inh d.ục giúp phân biệt suy t.inh h.oàn với bệnh lý ở dưới đồi – tuyến yên. Có thể phân biệt với hội chứng Klinefelter bằng caryotype nhưng không có ích lắm cho việc điều trị.
Bệnh nhân suy toàn bộ t.inh h.oàn không đáp ứng với bất cứ điều trị hiện đại nào. Nên chỉ định ngay việc hỗ trợ sinh sản bằng cách dùng t.inh t.rùng của người cho bơm vào tử cung nếu người phụ nữ hoàn toàn bình thường” – GS Hiếu nhấn mạnh
Chỉ có FSH cao còn LH và T bình thường: Suy nhược t.inh h.oàn tiên phát với vô tinh hoặc t.inh t.rùng ít và yếu. Không có tổn thương của tế bào Leydig. T.ình d.ục vẫn bình thường – lý do gì làm FSH tăng cao thì chưa rõ.
Nhiều tác giả suy luận rằng đó là do một inhibin(một hormone không phải hormone s.inh d.ục), được tiết ra từ tế bào Sertoli ở nam, tế bào trứng ở nữ chọn lọc riêng cho FSH bị rối loạn suy giảm. Một vài bệnh nhân đặc biệt của loại này có thể có nguyên nhân là giãn mạch thừng tinh.
Video đang HOT
Cơ may hiếm có này đặt ra vấn đề điều trị cắt hoặc thắt tĩnh mạch thừng tinh có thể phục hồi lượng t.inh t.rùng và hạ thấp FSH tới mức bình thường.
FSH, LH, T đều thấp: Chỉ có ít bệnh nhân bị cả ba chỉ số đều thấp ở các khoa vô sinh. Đó là những người suy nhược tuyến s.inh d.ục toàn bộ cả tuyến yên lẫn t.inh h.oàn, do di truyền hoặc mắc phải như hội chứng Kallmann (mất/giảm khứu giác và suy giảm LH, FSH).
Tất cả các bệnh nhân loại này đều phải xét nghiệm hormone prolactin và thấy tăng nhiều trên bệnh nhân có u tiết prolactin hay u tuyến yên.
Hormone TSH, corticotropin và cả hormone tăng trưởng cũng nên chỉ định đo lường. Khám thần kinh và đo thị trường mắt cùng với chụp X-quang hố yên, chụp cắt lớp vi tính hoặc cộng hưởng từ cũng là những xét nghiệm thích hợp.
Có u tuyến yên thì dù prolactin không cao cũng phải điều trị, có nhiều bệnh nhân prolactin cao nhưng các hình ảnh X-quang không thấy khối u nào và cả hố yên cũng bình thường.
Cơ chế bệnh sinh của prolactin cao rất nhiều, song phổ biến nhất là các nguyên nhân do dùng thuốc kháng dopamin và sự hiện diện của các u tuyến yên lành tính.
Điều trị bằng LH/HCG (hormone thai kỳ) 1500 IU 3 lần/tuần trong 6-12 tháng. Nếu mật độ t.inh t.rùng ít thay đổi có thể thêm FSH 75UI 3 lần/tuần. Có thể dùng cả hai xen kẽ tiêm hằng ngày. Thời gian điều trị thường phải hơn 1 năm mới thấy thay đổi.
Vô tinh do nguyên nhân sau t.inh h.oàn
Ông Hiếu cho biết, nếu xét nghiệm cả ba hormone T, LH, FSH đều bình thường thì nguyên nhân vô sinh là ở sau t.inh h.oàn. Bệnh nhân nam vô sinh loại này có thể do các khiếm khuyết của nạp tinh, của x.uất t.inh ngược dòng hoặc hệ thống ống dẫn ra ngoài bị tắc ở một vị trí nào đó (rất hiếm do suy yếu của riêng tế bào mầm).
X.uất t.inh ngược dòng thấy ở bệnh nhân mắc bệnh thần kinh và bệnh nhân đái tháo đường. Sau khi g.iao h.ợp trong nước tiểu xuất hiện một số lượng lớn t.inh t.rùng là chứng cứ rõ rệt của x.uất t.inh ngược dòng. Còn thấy x.uất t.inh ngược dòng ở những bệnh nhân đã phẫu thuật cắt bỏ t.iền liệt tuyến, phẫu thuật ở hố chậu có nạo vét hạch.
Trong t.inh d.ịch có ít fructose (fructose do túi tinh sản xuất và chuyển vào ống dẫn tinh bằng các ống phóng), khi t.inh d.ịch có pH axit thấp là những triệu chứng của không có ống dẫn tinh và túi tinh bẩm sinh.
Không có ống dẫn tinh có thể xác định bằng kỹ thuật nắn bìu bằng ba ngón tay thường áp dụng diện cắt và thắt ống dẫn tinh trong kế hoạch hóa gia đình.
Bệnh nhân vô tinh mà kích thước t.inh h.oàn bình thường, FSH bình thường và fructose cũng bình thường có thể do tắc đoạn gần vào ống p.hóng t.inh.
Có khoảng 1/3 số bệnh nhân với T, FSH và LH đều bình thường có suy yếu ống dẫn tinh hoặc ngưng trệ sinh tinh. Nếu suy nghĩ về một điều trị phẫu thuật thì hãy làm sinh thiết t.inh h.oàn và chụp ống dẫn tinh để xác định chẩn đoán trước khi tiến hành phẫu thuật.
Cách tốt nhất để tăng cường testosterone cho nam giới
Suy giảm testosterone sẽ gây ảnh hưởng đến cả thể chất lẫn tinh thần. Vậy làm cách nào để nam giới có thể tăng cường testosterone một cách tự nhiên?
Trong hệ nội tiết của nam giới, testosterone là quan trọng nhất. Bởi đây là hormone có vai trò quan trọng trong hoạt động sinh lý của nam giới như sự ham muốn, cương cứng, kích thước... Testosterone được xem như xương sống của nam giới, khi xương sống khỏe nam giới sẽ mạnh khỏe cả về thể chất lẫn tinh thần. Khi testosterone suy giảm điều ngược lại sẽ diễn ra, khi đó sẽ xảy ra các rối loạn như: suy giảm ham muốn, y.ếu s.inh l.ý...
Điều gì xảy ra khi nam giới bị suy giảm testosterone?
Suy giảm testosterone có thể gây ra tình trạng suy s.inh d.ục nguyên phát (dành cho nam giới trẻ t.uổi) hoặc suy s.inh d.ục thứ phát (dành cho nam giới sau trung niên) hoặc suy s.inh d.ục khởi phát muộn. Với nam giới sau độ t.uổi trung niên hội chứng mãn dục nam - một hội chứng sinh hóa bao gồm nhiều triệu chứng lâm sàng gây ra bởi suy giảm testosterone. Hội chứng này có thể gây ra một số triệu chứng như: cơ thể mệt mỏi, tóc bạc sớm, da nhăn nheo, tính tình dễ cáu gắt... và đặc biệt hội chứng này ảnh hưởng đến chức năng sinh lý của nam giới.
Thông thường, nồng độ testosterone dao động trong khoảng 9,9 - 30ng/ml, khi nồng độ này thấp hơn 12ng/ml các bác sĩ chuyên khoa sẽ cân nhắc bồi phụ testosterone.
Vậy nam giới bị suy giảm testosterone có nên tự ý bổ sung hay không? Lúc này các bác sĩ cần thông qua thăm khám để có chỉ định phù hợp. Có trường hợp suy giảm testosterone nhưng không kèm theo triệu chứng lâm sàng, ngược lại có những trường hợp suy giảm testosterone sẽ kèm theo các triệu chứng lâm sàng lúc này nam giới bắt buộc phải điều trị.
Bên cạnh đó, các bác sĩ sẽ căn cứ vào độ t.uổi, ở lứa t.uổi trung niên trở đi tình trạng suy giảm testosterone được xem là điều bình thường bởi sau t.uổi 30 nồng độ testosterone sẽ bắt đầu suy giảm 1-2% mỗi năm. Khi nồng độ này suy giảm đến dưới 12ng/ml sẽ có những biểu hiện lâm sàng đi kèm.
Tuy nhiên có nhiều nam giới trẻ t.uổi đã gặp tình trạng suy giảm testosterone. Nhiều trường hợp nam giới chưa thực hiện xét nghiệm nồng độ testosterone nhưng tự ý bổ sung và không có sự chỉ định của bác sĩ. Nếu tự ý bổ sung testosterone sẽ có nguy cơ khiến t.inh h.oàn "lười" sản xuất testosterone từ đó gây ra tình trạng "lười" sản x.uất t.inh trùng, suy s.inh d.ục. Do vậy, những trường hợp nam giới đang muốn có con, chưa kết hôn hoặc vừa kết hôn sẽ chống chỉ định bổ sung testosterone.
Nam giới cần thay đổi lối sống, ăn uống và luyện tập để cải thiện tình trạng testosterone.
Có nên tự ý bổ sung testosterone?
Có rất nhiều hình thức bổ sung testosterone cho cơ thể như uống, bôi, tiêm... Tuy nhiên đây là vấn đề nội tiết, liều lượng cần được cá thể hóa theo từng bệnh nhân. Quan trọng hơn cả, nam giới cần tìm nguyên nhân tại sao testosterone lại suy giảm. Nếu là nguyên nhân nội khoa, nam giới sẽ dược điều trị bằng thuốc kèm theo thực phẩm hỗ trợ hoặc thay đổi chế độ ăn uống, sinh hoạt, tập luyện.
Nếu là nguyên nhân ngoại khoa bắt buộc phải can thiệp. Có đến 95% testosterone được sản xuất ra từ t.inh h.oàn, với những bệnh lý như viêm mào t.inh h.oàn, viêm t.inh h.oàn, tổn thương ở t.inh h.oàn, giãn tĩnh mạch tinh... sẽ làm suy giảm chức năng t.inh h.oàn, suy giảm testosterone... Bên cạnh đó còn có những bệnh lý khác như viêm nhiễm đường tiết niệu, s.inh d.ục...
Do vậy, khi có bất kỳ vấn đề nào về sinh lý nói chung và suy giảm testosterone nói riêng nam giới phải thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa để bác sĩ tìm nguyên nhân và điều trị hiệu quả. Nam giới không nên nóng vội, cần có sự kiên trì khi điều trị testosterone.
Suy giảm testosterone có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và thể chất của nam giới.
Cách tăng testosterone tự nhiên
Vậy có những cách nào để tăng nồng độ testosterone cho nam giới mà không cần dùng thuốc? Khi mức testosterone ở mức cận thấp, nam giới cần thay đổi lối sống, loại bỏ các thói quen xấu như:
Uống rượu bia, sử dụng chất kích thíchHút t.huốc l.áĐồ ăn nhiều dầu mỡ, chiên xàoThói quen ngủ muộn, ngủ ítStress, căng thẳng kéo dài
Đồng thời cần duy trì lối sống lành mạnh để cải thiện tình trạng testosterone. Đây là cách tự nhiên nhất để cải thiện tình trạng suy giảm testosterone. Nam giới nên ăn uống lành mạnh, lựa chọn bữa ăn dinh dưỡng và đồ uống tốt cho cơ thể. Về hoạt động thể chất, nam giới nên lựa chọn các hoạt động khiến bản thân thấy khỏe mạnh.
Lời khuyên của bác sĩ đưa ra cho nam giới là nên ăn uống, tập luyện những gì mà khi ăn uống, tập luyện xong cơ thể cảm thấy khỏe mạnh thì nên tiếp tục duy trì. Ngược lại những đồ ăn, thức uống hay các môn thể dục khiến bản thân uể oải, mệt mỏi thì nên dừng lại.
Đồ uống khiến quý ông bị "yếu", suy giảm tinh binh Đồ uống này cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản bằng cách thay đổi số lượng, kích thước, hình dạng và khả năng vận động của t.inh t.rùng. Tiêu thụ quá nhiều rượu bia, đồ uống có cồn sẽ ảnh hưởng đến tất cả các vấn đề sức khỏe, trong đó có cả hormone. Cụ thể, theo Viện Y học...