Chặn trung chuyển dầu thô sang Hungary và Slovakia, Ukraine có ‘tự b.ắn vào chân mình’?
Hungary và Slovakia đã ngừng nhận dầu từ công ty dầu mỏ khổng lồ Lukoil của Nga thông qua đường ống Druzhba chạy qua tây bắc Ukraine sau khi Kiev áp đặt lệnh cấm quá cảnh dầu.
Nhà phân tích tài chính Paul Goncharoff cho rằng động thái này vừa phản tác dụng vừa thiển cận.
Logo đường ống dẫn dầu Druzhba ở ngoại ô thị trấn Mozyr, vùng Gomel, Belarus. Ảnh: Sputnik
Theo đài RT, các quan chức ở Budapest và Bratislava xác nhận trong tuần này rằng việc cung cấp dầu mà họ mua từ Lukoil thông qua mạng lưới đường ống dẫn dầu Druzhba (Hữu nghị) đã cạn kiệt.
Công ty vận tải dầu Transpetrol của Slovakia cho biết các đợt giao hàng dầu không phải do tập đoàn Lukoil của Nga cung cấp thì dường như không bị ảnh hưởng cho đến nay.
Còn theo Ngoại trưởng Hungary Peter Szijjarto, Budapest đang nhận dầu qua đường ống TurkStream, chạy từ Nga qua Biển Đen đến đông nam châu Âu, trong khi nguồn cung cấp qua đường ống Druzhba đã bị dừng “do tình hình pháp lý mới” từ Kiev.
Ông Szijjarto cho hay: “Chúng tôi hiện đang nghiên cứu một giải pháp cho phép khởi động lại quá trình vận chuyển dầu vì dầu của Nga rất quan trọng đối với an ninh năng lượng của chúng tôi”.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov hôm 19/7 cho biết Moskva không chắc liệu có thể đối thoại với các công ty Ukraine chịu trách nhiệm vận chuyển dầu về vấn đề này hay không.
“Quyết định này được đưa ra không phải ở cấp độ kỹ thuật mà ở cấp độ chính trị. Chúng tôi không có bất kỳ cuộc đối thoại nào ở đây”, ôngPeskov nói.
Video đang HOT
Druzhba là một trong những mạng lưới đường ống dẫn dầu dài nhất và lớn nhất thế giới, với công suất vận chuyển khoảng 66,5 triệu tấn dầu mỗi năm. Mạng lưới phân nhánh ở miền nam Belarus thành tuyến phía bắc chạy qua Ba Lan đến miền đông nước Đức và tuyến phía nam chạy qua tây nam Ukraine đến biên giới Hungary và Slovakia.
Hungary, Slovakia và Cộng hòa Séc đã đàm phán với Brussels vào cuối năm 2023 để cho phép họ duy trì nhập khẩu dầu của Nga qua đường ống, với lý do thiếu khả năng tiếp cận các nguồn hàng khác bằng đường biển và thiếu cơ hội nhận được lượng dầu đáng kể từ các nước khác. Trong khi đó, nguồn cung dầu của Nga đến Ba Lan và xa hơn về phía tây tới Đức thông qua nhánh phía bắc Druzhba đã bị Warsaw tạm dừng vào đầu năm 2023.
Tháng trước, Ukraine chính thức cấm vận chuyển dầu thô do Lukoil – công ty dầu mỏ lớn thứ hai của Nga sản xuất, qua đoạn Druzhba chạy qua Ukraine.
Nhà phân tích tài chính kỳ cựu Paul Goncharoff nhận định, động thái này báo hiệu một bước đi thiển cận khác, sẽ gây tổn hại cho người dân Ukraine về lâu dài.
“Liệu Ukraine có đủ khả năng để leo thang hơn nữa tình hình xung quanh việc trung chuyển các nguồn năng lượng hay không là một điểm cần tranh luận. Sự leo thang trên tất cả các mặt trận đã vượt qua mọi giới hạn hợp lý, về mặt chính trị, kinh tế và quân sự. Họ không đủ khả năng chi trả về mặt kinh tế cũng như về mặt chính trị vì họ hiện đã ghẻ lạnh cả Slovakia và Hungary”, ông Goncharoff nói với Sputnik.
Một máy bơm dầu ở quận Almetyevsky, Cộng hòa Tatarstan, Nga. Ảnh: Sputnik
Nhà quan sát này cảnh báo: “Hậu quả thực sự sẽ trở nên rất rõ ràng sau 3-4 tháng nữa khi mùa đông đến ở Ukraine và mọi thiện chí về năng lượng có thể vẫn còn ở các quốc gia láng giềng Ukraine sẽ cạn kiệt hoặc không còn tồn tại”.
Ông Goncharoff cho biết, ở giai đoạn này, các nhà xuất khẩu dầu của Nga không liên kết với Lukoil vẫn có thể vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba, nhưng “khả năng này sẽ tiếp tục trong bao lâu thì ai cũng đoán được”.
“Trong các cuộc thảo luận mà tôi đã tham gia với những người có liên quan chặt chẽ đến hoạt động thương mại này, có những giải pháp hoán đổi đang được xem xét để không làm mất đi các nguồn lực cần thiết và đã được ký hợp đồng với Slovakia hoặc Hungary. Đáng tiếc là, thực tế chính trị cho thấy rất có thể bất kỳ giải pháp giải quyết nào cũng sẽ khiến phương Tây phản đối và họ cũng sẽ tìm cách ngăn chặn các giải pháp đó”, nhà phân tích thị trường Goncharoff nói.
Dòng dầu và khí đốt của Nga tới châu Âu đã giảm đáng kể sau khi xung đột ở Ukraine bùng phát. Sự suy giảm dòng năng lượng của Nga về phía tây đã thúc đẩy Mosvka định hướng lại một phần thương mại năng lượng của mình sang các đối tác BRICS (đặc biệt là Trung Quốc và Ấn Độ) đồng thời thúc đẩy các nước EU và Anh khởi động một cuộc tranh giành toàn cầu nhằm đảm bảo năng lượng cần thiết cho nền kinh tế của họ.
Những nỗ lực của phương Tây nhằm trừng phạt Nga bằng cách cắt giảm mua năng lượng cho đến nay đã có hiệu ứng boomerang, làm tăng giá và suy yếu khả năng cạnh tranh công nghiệp toàn cầu của châu Âu trước Trung Quốc và Mỹ. Đức, cường quốc công nghiệp truyền thống của châu Âu, đã bị ảnh hưởng đặc biệt nặng nề, phải đối mặt với sự rút lui của các nhà sản xuất lớn đang tìm kiếm những “đồng cỏ xanh” hơn và chi phí năng lượng rẻ hơn ở nước ngoài.
Áp lệnh cấm dầu Nga, công ty Ba Lan thiệt hại hàng triệu USD mỗi ngày
Công ty dầu mỏ PKN Orlen của Ba Lan thông báo họ đang lỗ tới 27 triệu USD mỗi ngày do lệnh cấm dầu của Nga.
Một phần của đường ống dẫn dầu Druzhba tại nhà máy lọc dầu ở Szazhalombata, Hungary. Ảnh: AP
Theo tờ Financial Times, ông Daniel Obajtek, Giám đốc điều hành của Công ty dầu mỏ nhà nước Ba Lan PKN Orlen, cho biết khoản lỗ này xuất phát từ sự chênh lệch giá giữa dầu giá rẻ của Nga và các nguồn cung đắt t.iền hơn.
Hồi tháng 3 năm ngoái, Ba Lan đã cam kết sẽ ngừng nhập khẩu dầu của Nga vào cuối năm 2022. Ông Obajtek nói rằng đối với PKN Orlen, điều này có nghĩa là dầu họ mua hiện có giá cao hơn 30 USD/thùng so với trước đây. Song dù lệnh cấm của Warsaw đối với dầu thô của Nga làm tổn hại đến kinh tế của nước này, PKN Orlen vẫn muốn áp dụng các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn nữa đối với Moskva.
"Tôi sẽ không gọi đó là mất mát. Đây là chi phí thị trường áp dụng cho mọi công ty không nhập khẩu dầu từ Nga", ông Obajtek nhấn mạnh.
Mặc dù EU đã cấm nhập khẩu dầu bằng đường biển từ Nga, nhưng cho đến nay, khối này vẫn miễn trừ dầu thô của Nga được vận chuyển theo đường ống Druzhba - nối vùng trung tâm của Nga với Ukraine, Belarus, Ba Lan, Hungary, Slovakia, Cộng hòa Séc, Áo và Đức.
Ba Lan là một trong những nước ủng hộ mạnh mẽ nhất lệnh cấm năng lượng của Nga trên toàn EU, nhưng PKN Orlen vẫn tiếp tục mua dầu của Nga để tiêu thụ trong nước thông qua tuyến đường ống Druzhba.
Hồi tháng 3, PKN Orlen đã kiện nhà điều hành đường ống Tatneft của Nga khi bị ngắt nguồn cung do không thanh toán.
Công ty PKN Orlen cũng đã cắt hợp đồng với Tatneft vào tháng trước, nhưng vẫn tiếp tục xử lý dầu mỏ của Nga tại nhà máy lọc dầu ở Cộng hòa Séc.
Ông Obajtek giải thích: "Việc thay thế hoàn toàn dầu mỏ của Nga đòi hỏi phải cải thiện hậu cần cung cấp dầu mỏ, điều mà chúng tôi đang làm việc với Chính phủ Séc".
Ngoài ra, ông Obajtek cũng lên án Đức vì đã mua dầu của Kazakhstan thông qua tuyến Druzhba. Ông tuyên bố phía Đức nên suy nghĩ lại về đạo đức của những gì họ đang làm. Ông nói rằng Nga đang sử dụng những bên trung gian để bán các sản phẩm hóa dầu tinh chế ở châu Âu bất chấp lệnh trừng phạt.
"Tóm lại, tôi nghĩ rằng các biện pháp trừng phạt nên cứng rắn hơn", ông nói.
Obajtek cũng chỉ trích việc Berlin sử dụng đường ống dẫn dầu của Nga để nhập khẩu dầu của Kazakhstan. Ông nói thêm rằng PKN Orlen "rất quan tâm đến thị trường Đức" và có kế hoạch bán xăng dầu cho nước này như "một hình thức thay thế đa dạng hóa".
Vào cuối năm ngoái, các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU), Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) và Australia đã áp mức giá trần 60 USD/thùng đối với dầu thô xuất khẩu của Nga vận chuyển bằng đường biển. Gần đây, các nước thuộc nhóm G7 và Australia cho biết sẽ không thay đổi mức áp trần giá dầu Nga trong những tháng tới bất chấp việc giá dầu thế giới tăng mạnh. Nhóm các quốc gia này cho rằng cho rằng mức trần hiện tại đối với dầu mỏ Nga đã phát huy hiệu quả trong việc hạn chế doanh thu năng lượng của Moskva mà không gây bất ổn cho thị trường "vàng đen" toàn cầu.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) hồi đầu tháng 3 cũng cho biết biện pháp áp trần giá dầu Nga của phương Tây đã đạt mục đích khi giảm nguồn thu của Moskva nhưng không khiến giá nhiên liệu biến động.
Hạ tầng năng lượng bị phá huỷ trong xung đột, Ukraine sẽ tăng phí vận chuyển dầu Nga tới EU Ukraine sẽ tăng phí vận chuyển dầu Nga chạy qua đường ống Druzhba đặt trên lãnh thổ của nước này tới Liên minh châu Âu (EU) vào ngày 1/1/2023. Trạm tiếp nhận của đường ống dẫn dầu Druzhba tại nhà máy lọc dầu Duna ở gần thị trấn Szazhalombatta, Hungary. Ảnh: AFP/TTXVN Theo hãng tin RT ngày 27/12, thông tin trên do nhà...